Hogere kunstmestprijs dreigt door oorlog in Iran

Door de ontwikkelingen in het Midden-Oosten verhoogt Rabobank de prijsverwachting voor energieprijzen op de lange termijn. Voor ruwe Brent-olie gaat de prognose voor het tweede en derde kwartaal omhoog naar 85 dollar per vat en voor het vierde kwartaal naar 81,50 dollar per vat, mede door verstoringen en oplopende verzekeringskosten bij het vrachtverkeer.

Ook de prijzen voor diesel, gasolie, scheepsbrandstoffen en kerosine worden naar boven bijgesteld. De verwachtingen voor de Europese gasprijs TTF stijgen naar 50 euro in het tweede kwartaal, 48 euro in het tweede kwartaal en 40 euro in het vierde kwartaal. Inmiddels handelt de prijs al veel hoger, maar we zitten nu in een marktschok die nog moet stabiliseren op een later moment.

Stijgende productiekosten

Analisten van Rabobank verwachten dat de sluiting van de Straat van Hormuz minstens vier weken tot drie maanden kan duren, met nog langer aanhoudende verstoringen in het transport van olie en vloeibaar gemaakt aardgas (lng). Volgens hen gaat dit gevolgen hebben voor zowel de energieprijzen als de productie van kunstmest.

In een eerder rapport stelt RaboResearch dat de hogere gasprijs ertoe kan leiden dat de productie van kunstmest duurder of zelfs onbetaalbaar wordt: 'De spreiding tussen regionale energieprijzen en lokale kunstmestprijzen kan ertoe leiden dat productie voor sommige partijen onbetaalbaar wordt. Deze dynamiek deed zich voor in Europa, waar ondanks sterk stijgende stikstofprijzen ongeveer 70 procent van de ammoniakproductie in 2021-2022 werd stilgelegd, wat de problematiek verder verergerde.'

Ureumexport onder druk

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knelpunten ter wereld voor de kunstmesthandel. Volgens RaboResearch dreigt de kunstmestmarkt zwaar geraakt te worden als de zeestraat gesloten blijft. Rond de Straat van Hormuz ligt een geconcentreerd cluster van ureumexporteurs dat sterk afhankelijk is van deze vaarroute. Qatar, Iran, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en de oostkusthavens van Saoedi-Arabië exporteren samen jaarlijks ruim 15 miljoen ton ureum via deze maritieme corridor.

De haven in het Omaanse Sohar voegt daar nog eens zo'n 3 miljoen ton aan toe. Daarmee staat 30 tot 35 procent van de wereldwijde ureumexport direct bloot aan de huidige spanningen. Wanneer ook Egypte wordt meegerekend, waar door de recente escalatie al productieverstoringen worden gemeld, kan de potentiële verstoring oplopen tot 45 procent van de mondiale ureumexport.

Daarnaast verloopt via de Straat van Hormuz ook een aanzienlijk volume aan fosfaten en zwavel. Volgens RaboResearch is de zeestraat goed voor 25 procent van de wereldwijde ammoniakexport en 30 procent van de wereldwijde zwavelexport.

Landen als Brazilië en India, die sterk afhankelijk zijn van geïmporteerde meststoffen, voelen de gevolgen het snelst, verwacht Justin van der Sluis, global head van RaboResearch Food & Agribusiness. Toch is timing belangrijk volgens hem belangrijk. Zo schrijft hij op LinkedIn: 'Juist in deze tijd van het jaar hebben de Amerikaanse boeren een hogere importvraag.' Dit kan meespelen in het stemgedrag van boeren bij de tussentijdse verkiezingen, oftewel midterms, in de Verenigde Staten die de Amerikaanse president Donald Trump zo graag wil winnen.