Rijnland: te weinig vooruitgang waterkwaliteit door gewasbeschermingsmiddelen

Dat blijkt uit metingen in het 'agrarisch meetnet'. In 2025 werden iets minder normoverschrijdingen gemeten dan in 2024, vergelijkbaar met 2023. Tegelijkertijd nam het aantal hoge piekconcentraties toe die acuut schadelijk zijn voor waterorganismen.

Volgens het Hoogheemraadschap van Rijnland, met als werkgebied een groot deel van het Groene Hart, was er de afgelopen vijf jaar een lichte daling, maar die gaat niet snel genoeg. De afname moet in een stroomversnelling raken om de KRW-doelen te halen.

Verschillen tussen teelten

De meetpunten van het agrarisch meetnet zijn verdeeld over gebieden waar intensieve akkerbouw, bollenteelt, boomteelt, glastuinbouw of melkveehouderij plaatsvindt. In al deze gebieden zijn normoverschrijdingen gemeten. Vaak zijn dit stoffen die worden gebruikt in de betreffende teelt. Alleen in het boomteeltgebied was het aantal normoverschrijdingen in 2025 lager dan in 2023 en 2024.

Zo nam het gebruiksprobleem rond metazachloor in de boomteelt af. In de bollenteelt daalde het aantal overschrijdingen van pendimethalin. Maar in de akkerbouw blijft deze stof jaarlijks op verschillende locaties voor overschrijdingen zorgen.

Tegelijkertijd signaleert het Hoogheemraadschap van Rijnland een toename van andere middelen in het oppervlaktewater, zoals de schimmelbestrijder pyraclostrobin, het insecticide esfenvaleraat en de onkruidbestrijder lenacil, die onder meer als vervanger van metazachloor wordt gebruikt.

Mogelijk illegaal gebruik

Opvallend is dat ook in 2025 verboden middelen zijn aangetroffen. Zo zijn twee hoge pieken van het insecticide imidacloprid gemeten in een glastuinbouwgebied en een boomteeltgebied. Deze concentraties zijn zo hoog dat ze mogelijk wijzen op illegaal gebruik. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft hiervan melding gedaan bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Daarnaast werd voor het eerst in jaren een normoverschrijding gemeten in een gebied met voornamelijk grasland. Het ging om een hoge concentratie van aclonifen, een middel dat niet is toegestaan in grasland. De bron is niet achterhaald.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland blijft de waterkwaliteit monitoren en koppelt opvallende metingen terug aan telers. Bij overtredingen wordt handhavend opgetreden. Tegelijkertijd roept het waterschap boeren en tuinders op om gebruik te maken van ondersteuning, zoals coaching en subsidies via het Landbouwportaal Rijnland.