LIB'er Rens Kuijten: 'Herkennen van innovatie is kunst op zich'

'Wat heb je toch een indrukwekkende club van paradijsvogels om je heen verzameld'. Dit bericht ontving Geert Wilms vai WhatsApp van een deelnemer van de in december gehouden LIB-bijeenkomst op de VDBorne Campus in Reusel. Die bijeenkomst stond ook in het teken van het afscheid van de programmamanager.

Verschillende voedselproducenten waarmee LIB in het verleden heeft samengewerkt, leverden op die dag een bijdrage. 'Ik was bijzonder verrast om al deze ondernemers, die op hun terrein echt het verschil maken, bij elkaar te zien. Dat we dit ondernemerschap als LIB zichtbaar hebben gemaakt, is iets om trots op te zijn.'

Wilms neemt ons terug naar 1995, het jaar waarin hij LIB op de kaart zette. 'We kregen destijds de opdracht van provincie Noord-Brabant en ZLTO om het grondwaterverbruik door de land- en tuinbouw sterk te reduceren. Het thema water was dus toen dus ook al zeer actueel.'

Die opdracht vertaalde LIB naar het project Beregenen op maat. Dit deed de programmamanager samen met 23 melkveehouders en vele andere ondernemers. 'In vier jaar tijd namen 3.500 ondernemers deel aan het project', vertelt Wilms. 'Vanaf dat moment is er een netwerk gecreëerd van boeren die echt voorop willen lopen. Daar profiteren we als LIB nog steeds van.'

Over de schouder meekijken

In dertig jaar heeft LIB in totaal negenhonderd projecten begeleid, rekent Wilms voor. Van de honderd aanvragen die jaarlijks binnenkomen, selecteert de stuurgroep er dertig. 'We denken niet zwart-wit en kijken vanuit een positieve grondhouding naar de kansen binnen de onderneming en de omgeving', legt Wilms uit. 'Daarbij kijken de provincie, ZLTO en het Rijk over onze schouder mee. Kern is dat een idee altijd vernieuwend moet zijn.'

Het herkennen van een innovatie is evenwel soms een kunst op zich, voegt Rens Kuijten toe. In december ontstond zo'n moment, toen een akkerbouwer op de nieuwe programmamanager afstapte met de mededeling dat hij aan de hand van metingen meer grip wilde krijgen op stikstof binnen zijn bedrijf. 'Hij zag dit als een belangrijke stap om, met de Kaderrichtlijn Water in het achterhoofd, te kunnen blijven boeren in de toekomst.'

'Door onze rol te pakken en met andere partijen rond de tafel te gaan, is uiteindelijk een driejarig project ontstaan met een nieuwe aanpak van metingen en interventies. Bij een goed idee kunnen wij met onze unieke aanpak een breed draagvlak creëren', gaat Kuijten verder. Door de jaren heen zijn verschillende innovaties uitgegroeid tot activiteiten die niet meer weg te denken zijn.

Gevraagd naar een gedenkwaardig project komt Wilms met een voorbeeld uit een ver verleden. Tegenwoordig kiezen aspergetelers voor zwart-witfolie voor het afdekken van bedden, maar in de begintijd van LIB bestond deze techniek nog niet.

'Ruim dertig jaar geleden raakten we in gesprek met telers uit Valkenswaard en Oirschot die op zondag niet meer wilden steken', vertelt hij. 'Toen besloten we om te kijken of we de teelt konden sturen met plastic. Met zwarte folie bleek dat we de temperatuur met 10 graden Celsius konden laten stijgen om de groei te stimuleren. Later wisselde men de zwarte folie af met witte en het eindresultaat werd de zwart-witfolie.'

Vegetarische producten

De samenwerking met Jaap Korteweg, akkerbouwer en oprichter van de Vegetarische Slager, noemt Wilms als een ander fraai succes van LIB. 'Toen de akkerbouwsector enkele decennia geleden in een lastige fase verkeerde, was het idee om met vegetarische producten te werken en nieuwe mogelijkheden en kansen te creëren voor de sector', weet hij.

De projecten van LIB worden iedere vier jaar geëvalueerd door een wetenschapper. 'Met de aanbevelingen kunnen we nieuwe accenten aanbrengen in onze projecten', aldus de kersverse programmaleider Kuijten. 'Een van die accenten is om meer jonge ondernemers te binden aan ons innovatienetwerk. Het Jonge Helden-programma is hier een antwoord op.'

Op basis van gesprekken met veertien ondernemers is een traject ontwikkeld dat jongeren inspireert en de kans biedt om hun innovatieve plannen te ontwikkelen. LIB kan hen mogelijk ook financieel ondersteunen en is van plan om dit programma verder te ontwikkelen, geeft Kuijten aan. 'De energie spat er vanaf bij deze ondernemers, en dat geldt ook voor de coaches en de bedrijven die we bezoeken', voegt Wilms toe. 'Dat heeft ons positief verrast.'

Overdrachtsproces

Wilms geeft aan dat hij LIB met een gerust hart overdraagt aan Kuijten. 'We hebben het overdrachtsproces op een goede manier vormgegeven. Ik merk ook dat ik het niet moeilijk vind om het werk los te laten. Bovendien blijf ik nog voor twee dagen in de week verbonden aan het advies- en ingenieursbureau Haskoning.'

Kuijten beschouwt het als een ideaal moment om in te stappen bij LIB en is van plan het werk van Wilms voort te zetten. Kuijten heeft altijd in en rond de landbouw gewerkt, vooral op het gebied van innovatie. Daarbij heeft hij veel ervaring opgedaan in diverse sectoren en op meerdere plekken in de voedselketen: van veehouderij tot akkerbouw, en van boer tot retail.