Boodschap Themadag Aardappelen: bezint eer ge begint

Afzwaaiend voorzitter Mark Brantjes van Landbouwbeurs Noord- en Centraal Nederland (LNCN) blikte tijdens de opening van de themadag kort terug op een volledig uit het lood geslagen aardappelmarkt. Met de presentatie van de World Potato Map van Rabobank werd een ontwikkeling getoond die zich de afgelopen jaren heeft voorgedaan in de internationale friethandel.

Barend Bekamp, senior specialist Food & Agriculture bij Rabobank, schetste een beeld van nieuwe concurrentie uit opkomende producerende landen, met name China, India en Egypte. Terwijl de import van friet juist het sterkst steeg in de Verenigde Staten. Daar komt volgens hem bij dat de gemiddelde kostprijs voor Europese telers aanzienlijk omhoog is gegaan door prijsstijgingen, met name in kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen.

'We zagen de gasprijzen de afgelopen jaren flink oplopen, mede door de oorlog in Oekraïne, wat de productie van kunstmest duurder maakt.' Meer eigen Europese kunstmestproductie zou Europa volgens Bekamp strategisch onafhankelijker maken, maar dat gaat ten koste van het streven naar klimaatneutraliteit. Bovendien blijft gas vooral van buiten Europa aangevoerd, wat de nodige risico's met zich meebrengt.

Bekamp stelt dat Europa tot de categorie volwassen markten behoort. Daarom zal de groei vooral in Azië plaatsvinden. In de discussie tussen het publiek en de panelleden rees toen de vraag of Nederlandse telers op de wereldmarkt beter kunnen concurreren op kostprijs of op kwaliteit. Als het aan het panel ligt, gaat het vooral om kwaliteit. Daarbij werd opgemerkt dat telers graag op korte termijn actie ondernemen om de goede jaren van weleer te herwinnen.

Het panel benadrukte dat juist bezinning moet optreden in een tijd waarin de markt slecht is. 'In goede jaren is het risico dat men lui achterover gaat hangen groter, terwijl slechte tijden je weer scherp maken op de vragen: waar sta ik en hoe moet ik mijn bedrijf doorontwikkelingen?' Strategische samenwerking binnen de keten, waaronder tussen teler en verwerker, werd aangedragen als een punt waarop nog veel te winnen valt.

Automatisering

Landbouwmachine-exporteur APH Group gaf tijdens de themadag een presentatie over technologische innovatie met geautomatiseerde machines. Die droeg bij aan de discussie over hoe arbeidsschaarste, milieueisen en kwaliteitsverbetering kunnen worden aangepakt. Zo kan met geautomatiseerde sorteermachines de kwaliteit van partijen aardappelen worden verhoogd. En het pesticidegebruik kan omlaag doordat machines gerichter spuiten met behulp van kunstmatige intelligentie.

Volgens het panel worden opkomende landen steeds beter in het leveren van bulk. Maar Nederland is goed gepositioneerd als het gaat om het leveren van kwaliteit. Bovendien staat dit land bekend om zijn kennis en kunde. Dat moet volgens APH Group verder worden benut om concurrerend te blijven.

Tenslotte wees APH Group op het verschil in mechanisatie: 'De Chinezen zijn heer en meester in het kopiëren van aardappelmachines, maar de Europese modellen blijven kwalitatief beter.'