'Koersen in een complex agrarisch systeem'

Nu meer en meer op het scherpst van de snede landbouw wordt bedreven, lijkt het wel of de verschillen tussen agrariërs toenemen. Want welke koers kies je voor de komende jaren? Nu van alle kanten voor ons stippen op de horizon worden gezet, is het belangrijk om voor je eigen bedrijf de stip op de horizon scherp te houden. En wil je je bedrijf ontwikkelen volgens een bepaalde visie of naar een bepaald punt, dan zul je zelf ook overtuigd moeten zijn van die aanpak.

De acties die je onderneemt en de investeringen die je doet, moeten elkaar aanvullen. Het totale plaatje moet in balans zijn. En dat is in de land- en tuinbouw best een complex plaatje. Omdat alles wat je doet effect heeft op een ander element van je teelt of bedrijf. Een nieuwe werkwijze brengt vaak, vroeger of later, ongewilde effecten met zich mee. Dat brengt werken met de natuur nu eenmaal met zich mee. En tegelijkertijd veranderen de spelregels door de jaren heen, waardoor je aanpak niet altijd uitpakt zoals van tevoren bedacht.

Daarmee groeit ook het besef dat je een systeem niet drastisch kunt aanpassen in een hele sector in korte tijd. Je kunt een gangbare akkerbouwer nu eenmaal niet biologisch maken door zijn veldspuit of gewasbeschermingsmiddelen af te pakken. Aan beide teeltsystemen ligt een heel andere filosofie ten grondslag.

Het betekent dat veranderingen in de teelt soms zowel een andere mindset als een financiële investering vragen. En dan vormen jaren als deze een extra hindernis, door de lage financiële opbrengsten in veel teelten. Met grote onzekerheden en verschuivingen op het wereldtoneel. En dat motiveert nu eenmaal niet om te investeren in verduurzaming.

Des te belangrijker is het om de goede keuzes te maken. En daar zijn ongetwijfeld keuzes bij waar niet veel of geen geld mee is gemoeid. Want wat voor landbouwer je ook bent, en wat je richting ook is, je wilt je wel blijven ontwikkelen om op koers te blijven in een veranderend en complex agrarisch complex.