5 vragen over antistoffen tegen vogelgriep bij koeien

Demissionair landbouwminister Femke Wiersma maakte vorige week bekend dat nog vier andere koeien op het Friese melkveebedrijf antistoffen tegen vogelgriep hadden. In totaal gaat het dus om vijf koeien. Dat blijkt uit aanvullend onderzoek dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op het bedrijf heeft verricht.

Hoe kwam de eerste besmetting aan het licht?

In december is bij twee katten vogelgriep gevonden. Een van die katten bevond zich in de buurt van dit melkveebedrijf en was van dit bedrijf afkomstig. Daarop werd half januari besloten dit bedrijf te monitoren. Uit de test bleek dat deze koe antistoffen bezat tegen vogelgriep. Dat duidt erop dat de koe ooit besmet is geweest en de ziekte heeft doorgemaakt.

Vertoonde de koe symptomen van vogelgriep?

Besmette koeien kunnen last krijgen van een verminderde melkproductie, koorts, verlies van eetlust en dikke, verkleurde melk. In december kende de koe problemen met mastitis, ofwel uierontsteking, in combinatie met ademhalingsproblemen. Daarop is de melk van de koe apart gehouden en niet meegegeven voor humane consumptie. Tijdens de monitoring was de koe weer genezen.

Heeft de ziekte zich verspreid?

Op het melkveebedrijf waren geen dieren met ziekteverschijnselen. Op het bedrijf zijn ook PCR-testen gedaan om te zien of er vogelgriep aanwezig was. Uiteindelijk is het virus niet aangetroffen bij de individuele monsters en ook niet bij de tankmelk. Er is geen actieve viruscirculatie. Het is nog onduidelijk hoe de koe besmet is geraakt. Een nieuwe test in de laatste week van januari leverde eveneens geen positieve tests op. Wel waren er vijf foutieve tests, die begin februari zijn herhaald.

Is er een gevaar voor de volksgezondheid?

Omdat de melk van de besmette koe tijdens haar ziekte niet is verwerkt, wordt de kans op besmettingen als zeer klein gezien. Daarbij is uit onderzoek gebleken dat een pasteurisatie het virus volledig onschadelijk maakt. De melk op dit bedrijf in Friesland wordt dan ook gewoon verwerkt. Ook personen die op het bedrijf wonen of werken, vertonen geen ziekteverschijnselen. Verder zijn er geen signalen van verspreiding naar andere melkveebedrijven. De landelijke monitoring op het gebied van vogelgriep geeft vooralsnog geen verdachte meldingen bij andere veehouders.

Hoe gaat het nu verder?

Deze week worden de resultaten van een antistoffenonderzoek van alle runderen op het bedrijf verwacht. Zo is te zien of in het verleden meer dieren besmet zijn geweest met het vogelgriepvirus. Verder wordt er onderzoek gedaan naar een risico-inschatting, een specifieke risicobeoordeling in deze situatie, een mogelijke besmettingsroute en naar de effectiviteit van de huidige monitoringsmogelijkheden. Daarnaast is er sprake van een verhoogde waakzaamheid rond het aantonen van de ziekte.