Varkenscriteria Beter Leven-keurmerk worden aangescherpt

Bij het vaststellen van de criteria is de Dierenbescherming niet over één nacht ijs gegaan, zegt beleidsmedewerker Rosan de Groot. 'Natuurlijk hebben wij wensen, maar het is ook belangrijk dat die haalbaar zijn voor veehouders. Daarom hebben we een uitgebreide raadpleging gedaan, maar passen wij onze eisen ook continu aan.'

De vastgestelde criteria worden drie maanden na publicatie van kracht. Zo moeten alle bijna zevenhonderd deelnemers aan het Beter Leven-keurmerk voor 1 juli een plan van aanpak opstellen over hoe te stoppen met couperen. Volgens De Groot sluit het keurmerk aan bij de krulstaartroutes van de Coalitie Vitale Varkenshouderij.

'Wij handhaven niet op vaste aantallen of centimeters staartlengte. Gezien de routes is bewust flexibiliteit ingebouwd. Maar varkenshouders moeten er wel aantoonbaar mee aan de slag', vertelt de beleidsmedewerker van de Dierenbescherming. Andere criteria die per 1 juli direct van kracht worden, betreffen maatregelen rondom brandveiligheid, specifieke eisen voor hokverrijking in de dekstal en kraamstal en bijscholing van personeel gericht op positieve mens-dierinteractie.

Vrijloopkraamhok

Een andere ingrijpende wijziging in de criteria betreft de kraamafdeling. Voor alle deelnemers aan het Beter Leven-keurmerk wordt het vrijloopkraamhok uiterlijk in 2035 verplicht. De minimale hokmaat wordt vastgesteld op 7,5 vierkante meter. Daarmee sluit het keurmerk aan bij de normen die gelden in de biologische varkenshouderij.

De overstap naar vrijloopkraamhokken betekent voor veel zeugenhouders dat zij extra kraamhokken moeten bouwen om hetzelfde aantal zeugen te kunnen blijven houden. Of dit in de praktijk haalbaar is, hangt sterk af van de bereidheid van overheden om hiervoor vergunningen te verlenen.

Stikstofproblematiek

Verruiming van de vergunningverlening is voor de Dierenbescherming topprioriteit, zegt De Groot. De organisatie loopt er al jaren tegenaan dat veel dierenwelzijnsverbeteringen in de veehouderij aanlopen tegen de muur van de stikstofproblematiek.

In de actuele discussies ligt de focus sterk op woningbouw en stikstofreductie. Volgens de betrokken partijen is het belangrijk dat dierenwelzijn daarbij niet ondergeschikt raakt. De beperkte vergunningverlening geeft in de praktijk veel frustratie. Varkenshouders hebben plannen om te investeren in dierenwelzijn, maar zien vergunningprocedures soms al jarenlang vastlopen.

De Dierenbescherming gaat daarom in 2030 peilen in hoeverre vergunningverlening voor de bouw van vrijloopkraamhokken daadwerkelijk mogelijk blijkt. Met de nieuwe criteria voor het Beter Leven-keurmerk zegt de organisatie verdere stappen te willen zetten in het verbeteren van het dierenwelzijn in de varkenshouderij, met oog voor de uitvoerbaarheid voor ondernemers.

Meerkosten

Om de meerkosten van de herziene criteria voor het Beter Leven-keurmerk inzichtelijk te maken, heeft Connecting Agri & Food deze voor het keurmerk met één ster doorgerekend. De kosten zijn doorgerekend voor een zeugenbedrijf met achthonderd zeugen en vleesvarkensbedrijf met drieduizend dieren en omgerekend naar kilo varkensvlees. De som van die kosten komt over de jaren uit op 28 eurocent per kilo vlees.

Zwaartepunten in de kosten liggen richting 2030 en 2035, afhankelijk van het moment waarop een bedrijf de aanpassingen doorvoert. De directe kosten liggen volgens De Groot vele malen lager, namelijk minder dan een 0,5 cent. 'Het doel van het Beter Leven-keurmerk is groeien naar stabiele ketens, waarin dierenwelzijn vanzelfsprekend is. Wij rekenen erop dat ketenpartijen de bedragen overnemen.'