'Boer zijn is een manier van leven'

Je denkt dat je verder bent, tot zo'n datum je terugzet in alles wat er niet meer is. Stoppen doet zeer. Ook als het een bewuste, logische keuze is. Want je levert niet alleen een bedrijf in, maar ook een rol, een structuur, een identiteit waar je jaren omheen hebt geleefd.

We staan daarin niet alleen. Er stoppen nog steeds boeren, om uiteenlopende redenen: gezondheid, beleid, familie, financiën, nieuwe ambities. Maar wat er van binnen gebeurt, zie je zelden. De omgeving verzint het verhaal soms zelf: 'Ze moesten vast stoppen', 'Er zat geen toekomst in', of 'Die zijn zeker binnengelopen.' Hoe goed of slecht bedoeld ook: zulke aannames landen uiteindelijk bij het boerengezin zelf, midden in een proces dat al pijnlijk genoeg is.

En dan begint het pas. De staldeuren zijn dicht en het ritme valt weg. Mensen die je dagelijks sprak verdwijnen. De dynamiek thuis verandert. Rollen verschuiven. Je moet jezelf opnieuw vormgeven, terwijl de buitenwereld denkt dat het hoofdstuk al is afgesloten.

Dat merk ik ook in mijn werk als docent. Op school begint een nieuw blok, nieuwe klassen, nieuwe studenten. En dan komt de vraag: hoe stel ik mezelf eigenlijk voor? Ben ik voormalig melkveehoudster? Hobbyboerin? Docent? Of iets ertussenin? Op papier klopt het: we zijn gestopt. De stal is kleiner, maar de blik is niet veranderd.

Het is een vraag die blijft knagen: ben je nog boer als je niet meer boert? Misschien zit boer zijn niet in het aantal koeien of hectares, maar in hoe je naar dieren kijkt, naar voedsel, naar het landschap dat je achterlaat. Boer zijn is geen functietitel, maar een manier van leven. Een stuk vakmanschap dat niet met de laatste koe het erf afloopt. We verliezen geen identiteit; we zoeken een nieuwe vorm om die te leven.