Voorzitter Landbouwakkoord: 'Behoud het goede voor vervolgvisie'

Het overleg over het landbouwakkoord liep 21 juni stuk. 'Mijn advies voor het vervolg is: kabinet, maak een beknopte visie op de toekomst van de landbouw (belang, blijvers, randvoorwaarden), op basis van enkele sleutelprincipes. Koppel daaraan een goed uitgewerkte, geannoteerde agenda en nodig gericht partijen uit om gecommitteerd invulling te geven aan de agenda. Zorg voor een doordachte structuur en werkwijze', schrijft Kalden in zijn terugblik.

Bij het vervolg moet niet alleen worden gekeken naar de economische kant, maar ook naar de boerencultuur. 'De betekenis van het landelijk gebied, van landbouw en van landbouwers voor onze samenleving komt op waardenniveau nauwelijks aan bod', schrijft Kalden. 'Ik pleit daarom voor een actieve rol van mensen met een grote culturele bagage bij het debat over de toekomst van onze landbouw en ons platteland.'

Dialoog behouden

Als gespreksleider pleit Kalden daarnaast voor een blijvende dialoog tussen de gesprekspartners, zoals de Tweede Kamer ook beoogt. 'De dialoog was een jaar geleden weg. De partijen hebben sinds lange tijd goed en lang met elkaar gesproken. Dat mag – hoe logisch wederzijdse irritatie ook kan zijn – niet weggegooid worden. Blijvende dialoog is wenselijk en nodig', stelt hij.

'Gaandeweg de onderhandelingen heb ik gezien dat partijen minder gingen overtuigen, beter naar elkaar begonnen te luisteren en elkaar wilden begrijpen', zegt Kalden. 'Geen gevecht in de arena, maar ontmoeting en inspiratie op het marktplein; in een zoektocht naar een gedeelde visie. Men wilde er samen uitkomen en de gesprekken voortzetten om de afspraken ook in uitvoering te brengen. Dat is waardevol, ook nu er geen akkoord is.'

Complexe onderwerpen

Kalden bespreekt ook de belangrijkste thema's in het concept-Landbouwakkoord en doet voorstellen hoe met nog openstaande complexe onderwerpen zoals grondgebondenheid, de afroming van dier- en fosfaatrechten en de vergoeding van ecodiensten kan worden omgegaan.

'Het stoppen van het akkoordproces geeft het kabinet ruimte om verstandige, draaglijke en uitvoerbare keuzes te maken vanuit de brede verantwoordelijkheid, die de overheid voor de ontwikkeling van onze samenleving heeft', zegt Kalden. Hij benadrukt daarbij het belang om de randvoorwaarden te scheppen om in beweging te komen. 'De focus moet zijn: laten we nu eens eindelijk van de kant komen. Dit akkoord biedt naar mijn smaak een palet aan afspraken dat beweging mogelijk kan maken.'