Boeren+verbeteren+met+algen+waterkwaliteit
Nieuws
© Marieke Verbiesen

Boeren verbeteren met algen waterkwaliteit

Stadsboer Frank van Wagenberg uit Rosmalen heeft een deel van zijn kas ter beschikking gesteld aan The Weather Makers. Deze ingenieurs willen met een testopstelling van de Eco Oasis aantonen dat verbeterde waterkwaliteit bijdraagt aan circulaire landbouw. Van Wagenberg is enthousiast over dit nieuwe ecosysteem.

Het is stil op dit vroege uur bij Stadsboerderij Eyghentijds in Rosmalen. Maar in de koepelkas, waar familie Van Wagenberg samen met vrijwilligers op kleine schaal groenten en fruit teelt, bruist het. De luchtvochtigheid is er hoog, de waterdruppels hangen aan de wanden en er liggen hier en daar plassen op de kleibodem.

Het geborrel, de waterdruppels en vochtigheid worden veroorzaakt door een testopstelling van de Eco Oasis. Zes manshoge cilinders met water vormen sinds vorige maand een kraamkamer voor micro-organismen. Die verbeteren de waterkwaliteit en vormen een bron van leven. Dit systeem helpt de natuur zich versneld te herstellen, beweren de bedenkers.


Herstelprojecten

De Eco Oasis is een ontwerp van The Weather Makers uit Den Bosch. Deze ingenieurs hebben als doel ecosysteemherstelprojecten te ontwikkelen. Daarmee brengen ze waterkringlopen in evenwicht en bieden sociaal-economische voordelen aan degenen die in en rond de projectgebieden wonen. Boeren zijn volgens The Weather Makers een onmisbare schakel in dit nieuwe ecosysteem.

Het systeem kan mogelijk ook restproducten verwerken

Pieter van Hout, projectmanager The Weather Makers

Engineer Ties van der Hoeven en projectmanager Pieter van Hout meten de waterkwaliteit, checken de luchtvochtigheid en monitoren de groei van het leven in het water, terwijl Frank van Wagenberg tussen zijn werkzaamheden door toekijkt en geboeid luistert naar hun uitleg.

Van Hout laat zien dat het water via een buizenstelsel van de ene naar de andere cilinder stroomt door er lucht doorheen te pompen. 'Daarmee zorgen we voor de ideale omstandigheden om er diatomeeën in te laten groeien. Dat zijn eencellige algen die in het water leven. De diatomeeën eten de overtollige voedingsstoffen in het water, zoals CO2 en stikstof. Die stoffen zetten ze om in glazen skeletjes en laten die naar de bodem zinken. Ze zijn hierdoor de perfecte opruimploeg voor een teveel aan nutriënten.'


Vruchtbare uitwerpselen

De diatomeeën vormen zelf ook voedsel, namelijk voor de vissen die in het water zullen worden uitgezet. 'Vissen produceren op hun beurt vruchtbare uitwerpselen die boeren kunnen gebruiken op het land', vervolgt Van Hout. 'Over een paar maanden, als de diatomeeën de waterkwaliteit hebben verbeterd, laten we het water, dat weer vol van leven is, in de sloot stromen. Het water zakt de grond in of kan worden toegevoegd door middel van beregening. Daardoor zal de bodemkwaliteit verbeteren.'

Het systeem kan ook een basis zijn om restproducten te verwerken. 'Zo zijn we in een kleinere proefopstelling tests aan het doen met varkenspoep van de stadsboerderij', vertelt hij. 'Die mest hebben we in het water gedaan en daarmee proberen we de stikstof en fosfor die erin zit zo snel mogelijk om te zetten in diatomeeën. Op deze manier wordt het teveel aan nutriënten, bijvoorbeeld door uitspoeling, omgezet in een functionele voedselketen.'

Familie Van Wagenberg is enthousiast over het nieuwe ecosysteem. Volgens hen past de Eco Oasis bij de filosofie van hun agrarische bedrijf dat functioneert in combinatie met de omgeving. Stadsboerderij Eyghentijds is gevestigd op een voormalig proefbedrijf voor de varkenshouderij. Sinds 2015 combineert de familie een kleine gesloten biologische zeugenhouderij met kleinschalige akkerbouw en tal van verbredingsactiviteiten.


Demoboerderij

Familie van Wagenberg heeft een boerderijwinkeltje en horeca met speeltuin op het binnenerf. Daarnaast verhuurt ze ruimtes voor vergaderingen, educatie, de muziekschool en haptonomietherapie. Ook is er kinderopvang en zorg in de opvang van ouderen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, geeft de stadsboer aan.


Frank Wagenberg in de kas met de Eco Oasis
Frank Wagenberg in de kas met de Eco Oasis © Marieke Verbiesen

'We proberen een bedrijf te ontwikkelen dat bijdraagt aan de omgeving en zichzelf in stand kan houden. Daarvoor werken we samen met verschillende partijen, zoals maatschappelijke organisaties, waterschappen, gemeenten en provincies. Zo realiseren we een plek waar we gezamenlijk nieuwe dingen leren en ontwikkelen en draagvlak creëren voor de land- en tuinbouw.'

Op hun beurt ontwikkelen de ondernemers Stadsboerderij Eyghentijds naar de wensen van de maatschappij en de overheid. 'Door deel te nemen aan de proef met de Eco Oasis zetten wij weer een stapje verder in de richting van een circulaire landbouw. We willen graag een demoboerderij zijn. Het zou mooi zijn als de Eco Oasis op onze boerderij kan worden gekopieerd naar andere boerenerven.'


Herstellen ecosystemen

Volgens Ties van der Hoeven, engineer en oprichter van The Weather Makers, is de oplossing heel simpel: 'Het herstellen van ecosystemen lost veel van de maatschappelijke problemen op waar we nu tegenaan lopen. Als wij goed zorgen voor de natuur, zorgt zij voor ons. De waterkwaliteit verbeteren is nodig, want deze is niet goed. Er zitten nu te veel nutriënten in het water. Dat komt door de manier waarop we leven.'

In combinatie met het klimaatprobleem leidt dit volgens de engineer tot biodiversiteitsverslies. 'Als we een goede waterhuishouding hebben, zowel in kwaliteit als kwantiteit, zorgt dat ervoor dat het klimaat zich kan herstellen. Diatomeeën produceren 20 procent van de zuurstof op aarde, ze zuiveren water, ze slaan CO2 op en creëren nieuw leven. Meer diatomeeën in het water betekent dat we ons voedsel kunnen blijven produceren. De Eco Oasis is een eenvoudige techoplossing en relatief niet duur.'


De ambitie van boer en engineer

Volgens The Weather Makers kan het klimaatprobleem eenvoudig worden opgelost met de Eco Oasis. Dat systeem is een doorontwikkeling van de Eco Machine van John Todd. The Weather Makers analyseren het voedselweb dat er nu is en waar dat uit balans is geraakt. Die balans proberen ze te herstellen met de Eco Oasis. Dat doen ze lokaal, zoals op Stadsboederij Eyghentijds in Rosmalen. Het gebeurt daarnaast op grote schaal, zoals in de Sinaï-woestijn die ligt in Egypte op de grens van Azië en Afrika. The Weather Makers hebben het plan opgevat om deze woestijn te vergroenen. 'Dat lijkt ambitieus', zegt Ties van der Hoeven, 'maar eerdere projecten hebben bewezen dat je binnen twintig jaar het ecosysteem in een groot gebied kan herstellen.' The Weather Makers en stadsboer Frank van Wagenberg hebben elkaar gevonden in het toekomstperspectief van een volhoudbare leefomgeving.

Weer

  • Woensdag
    7° / 4°
    10 %
  • Donderdag
    6° / 4°
    60 %
  • Vrijdag
    6° / 3°
    70 %
Meer weer