Pionieren+met+de+Zoete+Pieper
Reportage
© Peter van Houweling

Pionieren met de Zoete Pieper

Geerd en Joris van Geel plantten dit jaar 4 hectare zoete aardappels. De afgelopen twee jaar teelden ze kleinere stukken als proef. Het gewas lijkt kansrijk. Het ligt met de naam Zoete Pieper in de winkel.

De broers nemen het akkerbouwbedrijf van hun ouders in Lage Zwaluwe over. Ze worden daar de vierde generatie boeren. ‘Het is aan ons om onze stempel erop te drukken’, zegt Joris van Geel. ‘Daar krijgen we nu de kans voor.’

De jonge ondernemers oriënteren zich eerst op de beste koers voor het bedrijf. Grond is heel schaars in de regio. Verwerking of een nieuwe teelt zijn opties. Bij hun zoektocht stuiten ze op proefboerderij de Rusthoeve op de zoete aardappel. In 2017 planten ze een hoekje van 200 vierkante meter als proef.

De zoete aardappel is familie van de haagwinde. De uitlopers zijn soms meters lang, de knollen groeien aan de stengel. Het is een tropische plant, die niet voor half mei de grond in kan. De broers planten de stekken of potplantjes in aardappelruggen, door biologisch afbreekbaar zwart plastic heen.

Als je geen afzet voor deze dure teelt hebt geregeld, neem je een groot risico

Joris van Geel, akkerbouwer in Lage Zwaluwe (Noord-Brabant)

Geen bespuitingen

Het plastic beperkt de onkruiddruk en het voorkomt verdamping uit de bodem. Het gewas heeft weinig last van ziekten. Bespuitingen zijn niet nodig. Alleen muizen kunnen een risico vormen. De Van Geels hebben daar nog weinig last van.

Vorig jaar was het tweede teeltjaar. De broers teelden toen een halve hectare. Het gewas gedijde goed in het droge en hete jaar. Ze beregenden het wel elke twee weken. Het bleef veel frisser dan de aardappels en uien die vaker beregend werden.

De oogst is half september. ‘Normaal is de oogst in oktober’, vertelt Joris van Geel. ‘Dat past in theorie precies tussen de oogst van aardappels en knollen.’ Geerd van Geel benadrukt dat dit niet altijd opgaat. Ze oogsten de knollen met de voorraadrooier en rapen ze met de hand, omdat de knollen heel kwetsbaar zijn. Er komt zo’n 40 ton van een hectare. De sortering is heel ongelijk. Het folie blijft op het land achter. Dat verteert na verloop van tijd.

De zoete aardappel is familie is van haagwinde.
De zoete aardappel is familie is van haagwinde. © Joris van Geel

Marketing en afzet

Telen is één ding, maar marketing en afzet is een tweede. De broers doen dat zelf. Dat bespaart kosten. Ze moeten bijvoorbeeld een verpakking en huisstijl ontwikkelen, een barcode aanvragen voor op de verpakking en de prijs bepalen. ‘Je krijgt met allerlei dingen te maken waar je nooit aan gedacht hebt’, zegt Joris van Geel.

Alles moet natuurlijk wel klaar zijn als klanten hun product willen hebben. De winkelprijs voor een papieren zakje met 750 gram Zoete Piepers is 1,99 euro. Dat is iets goedkoper dan de importprijs. ‘Als prijs en kwaliteit vergelijkbaar zijn, kiezen mensen meestal voor een Nederlands product’, zegt Geerd van Geel. De prijzen zijn nu goed, omdat de teelt in de Verenigde Staten fors te lijden heeft gehad van orkanen. Bovendien willen de ondernemers met het eigen merk meerwaarde creëren.

Proef bij Albert Heijn

De huidige afnemers zijn groenteboeren, streekwinkels en de Jumbo in Made. ‘Het is leuk dat je eigen product in de Jumbo ligt waar je zelf boodschappen doet’, zegt Joris van Geel. Bovendien liggen de piepers als proef bij vier vestigingen van Albert Heijn. De broers stonden zaterdagochtenden in die winkels om te vertellen over hun product. ‘Het is de kunst om de boodschap goed te vertellen. Dankzij de website en social media proberen we de keten naar de consument kort en transparant te houden’, aldus Van Geel.

Mensen weten nauwelijks wat ze allemaal kunnen met zoete aardappels, hebben de jonge ondernemers gemerkt. ‘Je kunt er veel gerechten mee maken. Het is enerzijds een voordeel dat het aardappel heet, want dat is bekend, maar anderzijds geeft het beperkingen. Mensen denken vaak dat ze er hetzelfde mee kunnen als met aardappels’, vertelt Van Geel.

De rode knol is kwetsbaarder dan aardappels.
De rode knol is kwetsbaarder dan aardappels. © Joris van Geel

Recepten ontwikkelen

De broers werken eraan om dat te veranderen, door recepten te ontwikkelen. Geerd van Geel en zijn vriendin proberen gerechten uit, maken daar foto’s van en plaatsen dat op hun website, Facebook en Instagram. ‘Wij vinden koken leuk’, zegt hij.

De twintigers schalen dit jaar op naar 4 hectare zoete aardappels. Gesprekken met afnemers geven het vertrouwen dat die stap verantwoord is, vertelt Geerd van Geel. ‘Anders hadden we het niet gedaan’, vult zijn broer aan. ‘Daar is de teelt te duur voor. Als je geen afzet hebt geregeld, neem je een groot risico.’ De uitbreiding betekent ook een forse uitbreiding in tijd en aandacht. ‘4 hectare kun je niet even ‘s avonds erbij doen’, zegt Geerd van Geel.

Het begin is goed, maar de broers beseffen dat ze er nog lang niet zijn. Hebben ze er nooit over nagedacht om het bijltje erbij neer te gooien? ‘Ja, vooral rond het oogsten en planten’, antwoordt Joris van Geel. ‘De rest van het akkerbouwbedrijf gaat ook gewoon door.’ De Hollandse zoete aardappel heeft volgens de broers zeker potentie. ‘Maar hij moet zich nog wel bewijzen. Het is nog altijd fiftyfifty.’

Pionieren met nieuw gewas
In Nederland is nog weinig kennis over de zoete aardappel. Elders op de wereld zijn grote teeltgebieden, maar de teeltkennis is niet een-op-een te kopiëren naar Nederlandse omstandigheden. Geerd en Joris van Geel stuitten in de BioBased Innovations Garden op de Rusthoeve op de zoete aardappel en pakten de teelt kleinschalig op in 2018. 'Het is echt pionieren', zegt Joris van Geel. 'Je moet alles zelf uitzoeken.' In een studiegroepje van Delphy zitten meer telers die op zoek zijn naar kennis. Van Geel benutte de afstudeerrichting Topklas Ondernemen op de HAS in Den Bosch vooral om de marketing en afzet te ontwikkelen voor de zoete aardappel. In de Topklas kunnen studenten als afstudeeropdracht een onderneming opzetten. 'Dat jaar werpt nog steeds zijn vruchten af. We hebben daar bijvoorbeeld geleerd dat mensen op je product afkomen als je een beetje 'lawaai' maakt.' De broers mochten met drie andere starters via ZLTO een pitch doen bij Albert Heijn (AH). Acht weken lang ligt het product in de schappen van vier AH-winkels.

Bekijk meer over:

Weer

  • Dinsdag
    32° / 15°
    10 %
  • Woensdag
    35° / 19°
    10 %
  • Donderdag
    37° / 22°
    10 %
Meer weer