'Samenwerken in kringlopen toont zeker potentie'

Wat vond u een opvallende conclusie?

'Een belangrijke verschuiving die we waarnemen, betreft het stijgende aandeel tijdelijk grasland in met name het noorden van de provincie. Dit komt meestal in plaats van graan in het bouwplan van akkerbouwers, waardoor het aandeel hoger rendabele gewassen stijgt.'

Op de korte termijn zijn er zeker voordelen, maar voor de lange termijn zijn er ook aandachtspunten

Wim van Dijk, Wageningen University & Research

Wat zijn de effecten?

'Agronomisch gezien kan het de bodemvruchtbaarheid op bouwland een extra impuls geven. Aan de andere kant stelt het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) ook een minimum aan het aantal hectares blijvend grasland. Dit mag op landelijk niveau niet meer dalen dan 5 procent ten opzichte van het referentiejaar 2012.'

Wat betekent de grondruil voor de verschillende sectoren?

'We zien dat vooral melkveehouders iets kunnen groeien. Ze krijgen de beschikking over meer grasland om te beweiden of te maaien. Aan de andere kant geeft het tuinders, akkerbouwers en bollentelers de beschikking over meer vers land voor hun intensievere teelten. Ook voor hen betekent dit een plus op de opbrengsten.

'Voor de Gecombineerde opgave geldt dat de ondernemer die grond opgeeft, ook verantwoordelijk is voor de teelt. Vooral in combinatie met grondgebondenheid en mestplaatsing is dit een aandachtspunt voor melkveehouders.'

Alle deelnemers worden er dus beter van?

'Op de korte termijn zijn er zeker voordelen, maar voor de lange termijn zijn er ook aandachtspunten. De puzzel is complexer dan alleen een wisselschema in grondgebruik.

'Doordat ondernemers meer op elkaars grond komen, nemen de risico's voor verspreiding van bodemziekten toe. Een goede bedrijfshygiëne is dan belangrijk. Ook de benutting van stikstof in wisselbouwsituaties is een aandachtspunt.'

Waar is de focus nu op gericht?

'We gaan de uitkomsten met de ondernemers van de zeven samenwerkingsverbanden bespreken. Wat kan beter en hoe is dat het beste te organiseren? Daar zal straks de aandacht naar uitgaan. Samenwerkingsverbanden hebben de potentie aangetoond. In het vervolg kunnen we kijken hoe die nog optimaler kunnen worden benut.'