Ziekteonderzoek start na vangst glasvleugelcicaden

Nieuws Akkerbouw Lisanne Scheer 23 okt 2026 om 10:26uur

Bij zes glasvleugelcicaden die deze zomer op Nederlandse akkerbouwpercelen zijn gevangen, is een fytoplasma aangetroffen. Dergelijke micro-organismen kunnen plantenziekten veroorzaken, waaronder rubbery taproot disease (RTD). Onderzocht wordt nog om welk type fytoplasma het gaat en of het overdraagbaar is op gewassen. Syndrome basses richesses (SBR) is niet aangetoond.

Dat meldt bieteninstituut IRS na afronding van de monitoring van glasvleugelcicaden op 104 akkerbouwpercelen. Bij eerdere berichtgeving over de tussenstand tot begin augustus waren nog geen ziekteverwekkers in de onderzochte cicaden vastgesteld.

Van begin juni tot eind augustus zijn ruim tweeduizend plakvallen onderzocht. Daarop werden 91 glasvleugelcicaden gevonden. De rietglasvleugelcicade en brandnetelglasvleugelcicade kwamen beide op veertien van de 104 percelen voor. Bij de eerdere tussenstand stond de teller voor de brandnetelglasvleugelcicade nog op elf percelen.

Lees ook: Vondst glasvleugelcicaden op akkerbouwpercelen in het zuiden

De brandnetelglasvleugelcicade bleef beperkt tot Limburg. De rietglasvleugelcicade werd behalve daar ook aangetroffen in Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en Flevoland.

Stolbur

De zes positieve cicaden worden verder onderzocht. Fytoplasma's vormen een groep micro-organismen waartoe ook de veroorzaker van RTD, ook wel stolbur genoemd, behoort. Het is nog niet vastgesteld of de aangetroffen fytoplasma's RTD veroorzaken en of ze overdraagbaar zijn op de gewassen waarin de cicaden zijn gevangen.

Volgens IRS kunnen de aangetroffen cicaden bovendien afkomstig zijn uit omliggende natuurgebieden. Hun aanwezigheid op akkerbouwpercelen hoeft niet direct samen te hangen met de problemen in Duitsland. Ook andere soorten cicaden en wantsen die tijdens de monitoring zijn verzameld, worden moleculair onderzocht om vast te stellen of deze mogelijk als vector kunnen optreden.

PCR-test

Nu de monitoring van de cicaden is afgerond, is het onderzoek in de gewassen begonnen. Via IRS Diagnostiek worden monsters uit verschillende open teelten met een PCR-test onderzocht op SBR en RTD. Telers kunnen via hun adviseur onder meer wortelpunten van bieten met bladvergeling en verdachte aardappelknollen insturen.

Als de ziekten in gewassen worden aangetroffen, kan het advies volgen om vroeg te oogsten en het betreffende perceel in de herfst en winter zoveel mogelijk braak te houden. Daarmee wil IRS voorkomen dat de ziekten zich verder kunnen verspreiden.

In 2027 wordt de monitoring van glasvleugelcicaden herhaald en wordt de ontwikkeling van de ziekten verder gevolgd.