Droogte en stress geven builenbrand in mais de ruimte

Nieuws Melkvee Ilona Lesscher 24 aug 2026 om 13:32uur

Er zijn aanwijzingen dat builenbrand dit seizoen vaker voorkomt op Nederlandse maispercelen. Barenbrug spreekt momenteel van een verhoogde aantasting. Dat past bij de weersomstandigheden van dit groeiseizoen, al is het volgens het zaadbedrijf nog te vroeg om te zeggen dat heel Nederland uitzonderlijk zwaar is getroffen.

Door droogte en stress lijkt builenbrand in seizoen 2026 vaker voor te komen.

De belangrijkste verklaring voor de uitbraken van builenbrand is stress bij de maisplant. De plantenziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Ustilago maydis. De sporen kunnen meerdere jaren in de bodem overleven en infecteren vooral jonge of actief groeiende plantendelen.

Voor 2026 is vooral de droogte relevant, geeft Barenbrug aan. Met name mais op hogere zandgronden vertoonde groeivertraging en verdrogingsverschijnselen. Ook de LLTB constateerde in augustus dat de droogte en hoge temperaturen de bodemprocessen sterk afremden en beregenen niet overal mogelijk was.

Watertekort maakt een gewas kwetsbaarder, maar er speelt meer. Beschadigingen aan de plant door bijvoorbeeld hagel, insecten of schoffelen geven de schimmel gemakkelijker toegang. Een combinatie van droogte en vervolgens een flinke regen- of beregeningsbeurt kan de aantasting ook in de hand werken.

De infectie heeft waarschijnlijk al eerder in het groeiseizoen plaatsgevonden, terwijl de karakteristieke grijze builen pas nu duidelijk zichtbaar worden. De schimmel vormt vooral gallen op plekken waar de plant intensief groeit. Uiteindelijk barsten die open en komen grote hoeveelheden donkergekleurde sporen vrij.

Opbrengstderving

De impact op de opbrengst is afhankelijk van de mate van aantasting. Vooral wanneer de kolf door een buil wordt vervangen, gaat opbrengst verloren. Barenbrug geeft aan dat bij 10 procent van de aangetaste maisplanten het drogestofgehalte 0,5 tot 0,8 procent lager is, waardoor inkuilverliezen stijgen.

Bij meer dan 10 procent aantasting in percelen met korrelmais, CCM of MKS is het advies van Barenbrug om het gewas niet meer te dorsen. Hakselen is volgens Barenbrug nog wel een optie. Daarnaast kan zwaar aangetaste mais natter zijn en lastiger te conserveren.

Builenbrand is van nature sterk gekoppeld aan warme, droge omstandigheden. Dat verband is al langer bekend. Wat 2026 interessant maakt, is de combinatie van droogte, hitte en groeistress. Daardoor kunnen percelen die normaal weinig builenbrand laten zien, dit jaar toch duidelijk meer aantasting vertonen. Daarnaast verschilt de gevoeligheid per ras en perceel.

Bekijk op maismeetnet.nl hoe de mais erbij staat in verschillende delen van Nederland