Aardappelen naast oud aardappelperceel geven meer risico op coloradokevers en alternaria

Het effect bij coloradokevers reikt tot zo’n 100 meter het perceel in en bij alternaria gaat het om zo’n 3 tot 12 meter, melden fytopatholoog Bert Evenhuis en onderzoeker gewasbescherming Hilfred Huiting van WUR in het rapport ‘Vruchtopvolging in tijd en ruimte’. Het onderzoek is uitgevoerd vanaf 2022 tot 2026.

Volgens Evenhuis en Huiting is het in de sector minder bekend dat ook de omgeving een rol speelt bij een goede voorbereiding van de aardappelteelt. Daarom is in dit onderzoek onder meer gekeken naar de vraag hoe coloradokeversorganismen de winter doorkomen en wat dat betekent voor de eerste vraat. Voor alternaria speelt de overleving sinds de vorige aardappelteelt een rol, maar ook wat er in de omgeving is gebeurd.

Coloradokevers tellen

Voor het onderzoek zijn aardappeltelers benaderd in Noordoost- en Zuidoost-Nederland en in Flevoland. Daarbij werd gezocht naar percelen waar aan de ene kant een jaar eerder aardappelen werden geteeld en aan de andere kant een ander gewas. Vervolgens werd tijdens het seizoen aan beide kanten het aantal coloradokevers geteld. Later in het jaar werd ook de mate van alternaria-aantasting geschat.

In het eerste testjaar, 2022, bleek dat de coloradokeverdruk in Flevoland zo laag was dat op basis van een paar kevers geen conclusies konden worden getrokken. Daarnaast werden coloradokevers geteld in aardappelpercelen in Groningen, Drenthe, Noord-Brabant en Limburg. Ondanks de grote spreiding laten de tellingen een duidelijk verband zien tussen het aantal kevers en de afstand tot een aardappelperceel een jaar eerder, meldt WUR.

Op afstanden van meer dan 150 meter zijn geen kevers meer gevonden. Dit wijst erop dat het verstandig is om vanwege de coloradokever geen aardappelen te telen naast een perceel waar het voorgaande jaar aardappelen stonden. Wordt de afstand groter, dan neemt de plaagdruk af.

Waarnemingen alternaria lastiger

De onderzoekers melden in het rapport dat het voor alternaria lastiger is om op praktijkpercelen waarnemingen te doen. De mate van aantasting was vaak laag. Daarom is er vanaf 2024 voor gekozen om gebruik te maken van aardappelpercelen op proefboerderijen van WUR die volgens de praktijk werden geteeld, waardoor ervoor kon worden gezorgd om niet te spuiten tegen alternaria.

Daarnaast kon op een deel van de percelen een buffer van 3 meter zomergerst worden aangelegd. Zowel in het Noord-Brabantse Vredepeel als in het Drentse Marwijksoord kwam er geen duidelijk effect van het buffergewas naar voren. Wel bleek op drie van de vier locaties een relatie te bestaan tussen de mate van alternaria-aantasting en de afstand tot een perceel waar het voorgaande jaar aardappelen stonden. In die gevallen was de aantasting in de rand hoger dan in de rest van het perceel.

Perceelskeuze kritischer voor coloradokever dan alternaria

De kans op coloradokevers is groter als de aardappelen worden geteeld naast een perceel waar een jaar eerder aardappelen hebben gestaan, concluderen Evenhuis en Huiting. Als een teler aardappelen kan verbouwen waarbij het perceel in het geheel niet grenst aan een perceel waar een jaar eerder aardappelen hebben gestaan, verlaagt dat de plaagdruk.

Is dat niet mogelijk? Dan zijn er misschien plaatsspecifieke mogelijkheden voor beheersing. Die kant van het perceel is ook de plek om de eerste kevers te vinden en de plaagdruk te bepalen. Hetzelfde effect werd voor alternaria gevonden, maar op een veel kleinere schaal. Een bufferzone van 3 meter lijkt het randeffect al voor het grootste deel op te heffen.