Milieudelict wordt strafbaar, BBB uit zorgen over PAS-melders

Milieudelicten strafbaar stellen, ook zonder dat er gevaar is voor de volksgezondheid, vloeit voor uit nieuwe Europese regels. Het kabinet werkt momenteel aan de omzetting daarvan in de Nederlandse wetgeving. Tijdens het debat klonken vragen over wanneer een overtreding precies strafbaar wordt.

Van der Plas vroeg daarbij aandacht voor de Programma Aanpak Stikstof (PAS)-melders. Door de stikstofuitspraak uit 2019 zitten veel boerenbedrijven met een verouderde en ongeldige vergunning. Zij vroeg aan Van Weel wat de nieuwe wetgeving voor deze ondernemers gaat betekenen. ‘Het voorstel breidt immers de strafrechtelijke bescherming van ecosystemen uit, terwijl stikstofdepositie juist de reden is waarom deze ondernemers nog op legalisatie wachten.’

Verouderde vergunningen

Ondanks dat er een Kamermeerderheid in zicht is voor de wet, speelt bij meer partijen de vraag of ondernemers die zich houden aan een verouderde vergunning kunnen worden vervolgd. Jeltje Straatman (CDA) zei dat ze zich zorgen maakt over deze ‘strafrechtelijke achterdeur’.

Minister Van Weel stelt dat iemand met een vergunning ‘in principe’ niet strafbaar is. Wel kan het Openbaar Ministerie (OM) ingrijpen als duidelijk is dat de vergunning niet meer strookt met milieuregels en een bedrijf willens en wetens milieuschade veroorzaakt. Dat werkt volgens de VVD-minister nu al zo en dat zal onder de nieuwe wet niet veranderen.

Op de vraag van Van der Plas over de PAS-melders antwoordt de bewindsman dat daarbij geen sprake is van opzettelijk of verwijtbaar handelen. ‘Het is de overheid zelf die hier tekort is geschoten. Dat heeft de overheid ook erkend.’

Niet actief handhaven

Van Weel herhaalde het kabinetsstandpunt dat in de periode totdat legalisatie een feit is, niet actief zal worden gehandhaafd. ‘De PAS-melder heeft dus van dit wetsvoorstel niets te vrezen.’

Volgens het OM is de nieuwe wet een ‘fundamentele koerswijziging’. Voor het eerst wordt het strafrecht gebruikt om het milieu op zichzelf te beschermen en niet langer indirect met regels die bijvoorbeeld de gezondheid van de mens of het milieu beschermen. Het College van procureurs-generaal is positief over de wet.