Bodemgeur als graadmeter voor bodemgezondheid

Schimmels en bacteriën produceren geurstoffen die informatie geven over de samenstelling en activiteit van het bodemleven. ‘Boeren roken vroeger al aan hun bodem om te beoordelen hoe gezond die was’, stelt Boone in een bericht van de Radboud Universiteit. De schimmels en bacteriën die belangrijk zijn voor bodemgezondheid zijn volgens haar ook verantwoordelijk voor een groot deel van die geur.

De ecoloog plaatste meetbuizen in achttien graslanden in de Ooijpolder bij het Gelderse Nijmegen, variërend van intensief tot extensief beheerde percelen. Met een pomp werden geurstoffen uit de bodem opgevangen en in het laboratorium geanalyseerd.

Eenvoudiger meten

Uit gesprekken met boeren bleek dat er behoefte is aan eenvoudige methoden om veranderingen in het bodemleven te volgen. DNA-analyses geven veel informatie, maar zijn tijdrovend en kostbaar. Een sensor die bodemgeuren meet, zou een praktisch alternatief kunnen zijn.

In totaal identificeerde Boone 75 verschillende geurstoffen. Daarvan bleken er zestien sterk samen te hangen met de manier waarop een perceel werd beheerd. Negen geurstoffen kwamen vaker voor naarmate het beheer extensiever was, terwijl zeven juist afnamen.

Vooral aldehyden, verbindingen die grotendeels door schimmels worden geproduceerd, reageerden duidelijk op veranderingen in het bodembeheer. Volgens Boone veranderen geuren mee met de samenstelling van het bodemleven. Daardoor kan een geurprofiel mogelijk dienen als snelle indicator voor de toestand van de bodem.

Gezonder en weerbaarder

Het bodemleven speelt een belangrijke rol bij de opbouw van een gezonde en weerbare bodem. In aanvullend onderzoek zag Boone dat extensief beheerde graslanden een afwijkende schimmelgemeenschap hadden, meer koolstof opsloegen en een hogere biologische activiteit vertoonden.

Een actief bodemleven kan bijdragen aan een betere weerbaarheid tegen extreme weersomstandigheden, zoals langdurige droogte. Ook kan het helpen om de afhankelijkheid van externe inputs te verminderen, benadrukt de ecoloog.

Hoewel een elektronische neus voor bodemonderzoek nog niet beschikbaar is, ziet Boone voldoende perspectief. Haar onderzoek laat volgens haar zien dat geurmetingen een belangrijke bouwsteen kunnen vormen voor een praktische methode om bodemleven in de toekomst direct op het perceel te monitoren.

Volg de ontwikkelingen rond dit onderwerp en andere onderzoeken en innovaties op nieuweoogst.nl/smartfarming