Dieselprijs schiet omhoog naar hoogste niveau sinds april

De prijs van Ruwe Brent-olie steeg deze week boven de grens van 95 dollar per vat en bereikte daarmee het hoogste niveau in ruim een maand. Sinds juli zit de olieprijs in een consoliderende fase met veel volatiliteit. De afgelopen dagen is de olieprijs uit deze consolidatie naar boven uitgebroken. Mocht de prijsactie van de afgelopen dagen zich doorzetten, dan ligt op basis van technische analyse het koersdoel op 115 dollar per vat.

De huidige prijsactie volgt op nieuwe militaire confrontaties tussen de Verenigde Staten en Iran. Volgens verschillende berichten zijn in de Perzische Golf opnieuw olietankers geraakt, terwijl de Verenigde Staten aanvallen uitvoeren op Iraanse doelen. De markt beschouwt een relatief snel vredesakkoord als onhaalbaar en verwacht langdurige afknelling van de energietoevoer vanuit de Perzische Golf.

Dieselkosten lopen verder op

De ICE-gasoil futures, de belangrijkste Europese benchmark voor diesel, klimt naar ongeveer 1.429 dollar per metrische ton. Tegelijkertijd schoot de diesel crack spread, het prijsverschil tussen ruwe olie en diesel, naar recordniveaus. Ook deze markt zat in een consoliderende fase en is begin deze week opwaarts uitgebroken. De prijs is inmiddels flink onderweg naar het technische koersdoel van 1.568 dollar per metrische ton.

Op de Nederlandse dieselmarkt wordt momenteel 194,50 euro per 100 liter betaald. Dit is de hoogste notering sinds begin april. Daarmee ligt de prijs nog maar 12 euro onder de vorige piek van begin april. Toen werd voor 100 liter diesel 206,50 euro betaald.

De dieselmarkt gaat nog harder omhoog dan de oliemarkt. Waar olie fysiek nog in voldoende mate op de wereldmarkt aanwezig is en vrijkomt door oliereserves van landen, is dat bij de geraffineerde markten heel anders.

Het stilleggen van raffinaderijen in de Golfstaten en de beschadigde raffinaderijen in Rusland maken dat er onvoldoende diesel en in mindere mate kerosine op de wereldmarkt worden aangeboden. Daarmee is er een gebrek aan capaciteit om nieuwe olie te verwerken tot producten zoals diesel. Daarbij nadert het winterseizoen, wanneer de vraag naar diesel en andere middendestillaten traditioneel toeneemt.

Gasprijs hoogste niveau sinds 2023

Ook op de Europese gasmarkt nemen de zorgen toe. Op de Amsterdamse TTF-gasmarkt steeg de prijs voor levering in oktober tot bijna 73 euro per megawattuur. De piek van 69 euro van halverwege maart is daarmee overtroffen. De gasprijs staat op het hoogste niveau sinds januari 2023.

De markt reageert vooral op de mogelijkheid dat leveringen van vloeibaar aardgas (lng) uit de Perzische Golf langdurig verstoord raken. Via de Straat van Hormuz passeert normaal gesproken een aanzienlijk deel van de wereldwijde lng-export. Een verdere escalatie kan gevolgen hebben voor de gasvoorziening richting Europa. Daar komt bij dat de Europese gasopslagen minder goed gevuld zijn dan gebruikelijk. De voorraden liggen rond 65 procent, het laagste niveau voor deze tijd van het jaar sinds de start van de metingen in 2009.

Hogere rente

De hogere energieprijzen worden niet alleen gevoeld aan de pomp. Ook op de kapitaalmarkten van vooral staatsobligaties met lange looptijden zijn de hogere energieprijzen voelbaar. Beleggers, zoals pensioenfondsen, met een lange tijdshorizon vrezen dat de blijvende hoge energieprijzen doorwerken in de inflatie. Een hogere inflatie betekent dat het reële rendement op beleggingen afneemt. Daardoor verlangen beleggers een hogere rente wanneer zij staatsobligaties kopen.

De rente voor staatobligaties met looptijden van tien en derig jaar lopen in heel Europa op. Voor een tienjarig staatsobligatie betaalt de Nederlandse overheid ruim 3,4 procent rente, een stijging van bijna 28 procent sinds de start van de oorlog in het Midden-Oosten.

Volg de actuele energieprijzen op onze marktpagina