Gasprijzen pieken en wintervoorraden blijven achter

Het bestand tussen de Verenigde Staten en Iran liep vorige week officieel af. Omdat er geen zicht is op een nieuw akkoord en de toon aan beide kanten harder wordt, neemt de onrust op de gasmarkt toe. De vrees voor verstoringen van de gasaanvoer lijkt daardoor steeds sterker door te werken in de prijzen.

Volgens de banken zorgen de spanningen rond Iran en de verstoringen van Qatarese lng-exporten ervoor dat de Europese gasprijzen hoog blijven. Dit terwijl de voorraden richting de winter minder snel worden aangevuld dan gebruikelijk.

Afhankelijk van import

De Nederlandse TTF-gasprijs schoot de afgelopen weken meermaals boven de 60 euro per megawattuur uit. Alleen al op één handelsdag steeg de prijs met ruim 9 procent. Beleggers vrezen dat de lng-aanvoer vanuit de Perzische Golf langdurig verstoord blijft, terwijl Europa juist afhankelijk is van deze importen om de gasopslagen voor de winter te vullen.

Volgens ING wordt de situatie zorgelijker. De Europese gasopslagen waren enkele weken geleden nog slechts voor 52 procent gevuld, tegenover een vijfjarig gemiddelde van 67 procent. Inmiddels is de gasvoorraad opgelopen tot ongeveer 57 procent, maar dat niveau ligt nog altijd duidelijk onder het seizoengemiddelde. De Europese Unie streeft naar een vulgraad van minimaal 75 procent voor de start van het stookseizoen, maar ING verwacht dat dit een uitdaging wordt.

De zorgen op de gasmarkt namen toe nadat QatarEnergy meldde dat exportverstoringen langer aanhouden dan eerder gedacht. Volgens berichten heeft het staatsbedrijf de overmacht voor afnemers in Europa en Azië verlengd tot eind september. Ook zou QatarEnergy extra scheepscapaciteit hebben gehuurd vanwege de logistieke problemen rond de export van lng.

Door deze verstoringen daalden de Europese lng-importen in juli naar verwachting met ruim 25 procent ten opzichte van een jaar eerder. Tegelijkertijd zorgden hittegolven in de afgelopen weken in Europa en Azië voor een hogere elektriciteitsvraag, waardoor meer gas nodig is voor stroomproductie.

Meer concurrentie

De hogere elektriciteitsvraag leidt volgens zowel ING als Rabobank tot toenemende concurrentie tussen Europese en Aziatische kopers van lng-ladingen. Hierdoor wordt het moeilijker en duurder om voldoende gas voor de winter op te slaan.

Hoewel de Europese opslagen minder gevuld zijn dan in voorgaande jaren, plaatst ING daar wel een kanttekening bij. De Europese gasvraag ligt tegenwoordig aanzienlijk lager dan tijdens de energiecrisis van 2021. In 2025 lag het gasverbruik volgens de bank ongeveer 18 procent lager dan in 2021. Daardoor is de situatie minder nijpend dan vijf jaar geleden, stelt ING.

Risico op prijspieken

Toch blijft de markt gevoelig voor onverwachte verstoringen. Analisten waarschuwen dat met elke dag dat de lng-stromen uit de Perzische Golf niet herstellen, het risico op prijspieken tijdens het stookseizoen van 2026-2027 groter wordt. De gasprijzen zouden eerst weer boven 120 euro per megawattuur moeten uitkomen voordat de marktomstandigheden vergelijkbaar worden met die van 2022, meldt Rabobank.

Ook de Europese stroomprijzen liggen weliswaar op een verhoogd niveau, maar nog duidelijk onder de pieken van vier jaar geleden. De huidige elektriciteitsprijzen liggen volgens Rabobank rond 100 tot 110 euro per megawattuur.

Met name de glastuinbouwsector heeft te maken met de gasmarkten. Hoewel veel op contract wordt gewerkt, blijven hogere prijzen een uitdaging wanneer nieuwe contracten moeten worden afgesloten. Toch is de sector weerbaar. Onder meer de situatie op de gasmarkt heeft investeringen aangejaagd in elektriciteitsopwekking. Gezien de elektriciteitsprijs vooralsnog sterk correleert met de gasmarkt, betekent duurder gas tegelijkertijd een hogere opbrengst voor de verkoop van stroom.

Krapte houdt aan

Investeerders lijken rekening te houden met verdere prijsstijgingen. Beleggingsfondsen hebben hun speculatieve koopposities in TTF-gas de afgelopen weken flink vergroot. Dat wijst erop dat een deel van de markt verwacht dat de krapte aanhoudt.

Rabobank deelt deze verwachting. Zij geeft aan dat het herstel van eventuele schade aan de energie-infrastructuur meer tijd vergt dan het bereiken van een diplomatiek akkoord. Daardoor verwacht de bank dat beperkingen in de energievoorziening nog langere tijd kunnen doorwerken op de internationale energiemarkten. De Amerikaanse president Donald Trump vergroot daarmee de afhankelijkheid van Europa. Nu Qatarees lng grotendeels wegvalt, blijven de Verenigde Staten de belangrijkste alternatieve gasleverancier.