Waarschuwing voor lawine aan intrekkingsverzoeken op ‘historisch zwarte dag’

Bij de start van de Statenvergadering kregen de vijf pluimveehouders van wie natuurvergunning op het spel staat de mogelijkheid om hun zegje te doen. Alle vijf grepen dit aan om hun boosheid en onvermogen te tonen. Buiten het provinciehuis in Den Bosch volgen actievoerende boeren het debat.

Vooral het feit dat ze zelf geen enkele inspraak hebben gehad, voedt de machteloosheid die deze ondernemers ervaren. ‘Ik bevind mij in een juridisch traject waarin ik maar weinig in kan brengen. Ik ben bereid veel te investeren om een deel van het probleem op te lossen, maar op mijn uitgestoken hand wordt niet gereageerd’, zegt pluimveehouder Gydo van den Boomen uit Neerkant tegen de Statenleden. Vooral het gebrek aan inspraak frustreert hem. ‘De toekomst van mijn bedrijf ligt in de handen van anderen.’

Ondernemers vogelvrij

Pluimveehouder Frank Rooijakkers uit Helenaveen spreekt van een ‘historisch zwarte dag’. Volgens hem worden alle ondernemers ‘vogelvrij’ verklaard als de Noord-Brabantse Staten instemmen met het voornemen van Gedeputeerde Staten om de vergunningen van de vijf boeren in te trekken. ‘Dat wordt de start van een lawine aan intrekkingsverzoeken. Johan Vollenbroek van Mobilisation for the Environment heeft gezegd dat hij er veertig klaar heeft liggen.’ Rooijakkers heeft een ‘gedegen plan’ opgesteld om de ammoniakemissie van zijn bedrijf fors te reduceren. ‘Mogen wij dat nog uitvoeren?’, vraagt hij zich af.

‘Deze beslissing wordt over jou en niet met jou gemaakt’, zegt pluimveehouder Elleke van den Berg uit Ulicoten. ‘In 2023 brak een periode van onzekerheid en machteloosheid aan. We werden direct buitenspel gezet.’ Bij de overname van het bedrijf stonden alle seinen op groen. Het besluit van het provinciebestuur om haar vergunning in te trekken voelt voor Van den Berg ‘als een mes in de rug’.

Tot teleurstelling van pluimveehouder Adrie Melis uit Moergestel zijn de Brabantse gedeputeerden nooit op zijn uitnodiging voor een bedrijfsbezoek ingegaan. Hij heeft plannen gemaakt voor het overstappen op Beter Leven-vleeskuikens. Daarmee kan hij naar eigen zeggen 91 procent ammoniak reduceren. ‘Zonder serieus overleg zijn deze plannen van tafel geveegd. Voor u gaat het om het intrekken van een vergunning, voor mij om het verlies van mijn levenswerk en het levensonderhoud van mijn gezin’, zegt Melis richting het provinciebestuur.

Pluimveehouder Joris van Lierop uit Heusden ziet het intrekken van vergunningen als een risico voor alle ondernemers in Nederland. ‘Rechtszekerheid is cruciaal voor Nederland en voor ondernemers en vooral voor jonge boeren die nog een lange loopbaan voor de boeg hebben’, zegt hij.

Bom onder stikstofaanpak

Merel Straathof, die spreekt namens het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), legt de verbinding met het landelijke beleid. ‘Wat hier gebeurt, legt een bom onder de Nederlandse stikstofaanpak.’ Agrarisch ondernemers wordt gevraagd forse stappen te zetten, maar kunnen dit niet zonder een geldige vergunning. ‘Gaat u door met dit beleid, dan stuurt u jonge boeren een doodlopende weg in’, vindt Straathof.

Lotte van Heesbeen van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt (BAJK) vindt dat het voornemen van de provincie een ‘principiële grens’ raakt. Mocht het college van Gedeputeerde Staten dit doorzetten, dan zegt ze de overleggen die plaatsvinden over alle agrarisch onderwerpen op. ‘Als dit voorgenomen besluit niet van tafel gaat, dan schorten wij alle gesprekken over alle dossiers voor onbepaalde tijd op.’

Verschillende insprekers haalden aan dat provincie Noord-Brabant industriële bedrijven en projecten zoals Eindhoven Airport, chipbedrijf ASML, de uitbreiding van Moerdijk en de Amercentrale geen strobreed in de weg legt.

Nieuw beleid, meer geld

Voorzitter Ger Koopmans van LTO Nederland sprak daarbij van ‘willekeur’. ‘Hier is het vertrouwen van ondernemers in de overheid in het geding.’ Hij verwijst naar het nieuwe beleid van landbouwminister Jaimi van Essen. ‘Er is nieuw beleid, meer geld en nieuwe wetgeving aanstaande.’ Koopmans herhaalde de oproep die de minister donderdag deed. ‘Neem geen onomkeerbare stappen totdat het trappetje van Remkes is uitgelopen.’

Lees ook: Van Essen: intrekken vergunningen pas na onderzoek alle opties

Voorman Mark van de Oever van Farmers Defence Force zorgde bij zijn inspraakbeurt voor beroering toen hij het Brabantse beleid vergeleek met nazipraktijken. Toen hij bij zichzelf een sticker met een ster met daarin een ‘B’ opplakte, beëindigde commissaris van de Koning Ina Adema, die de vergadering leidt, de spreektijd van Van den Oever. Ze noemde het ‘betreurenswaardig’ dat hij ‘een grens is overgegaan.’

Na een korte schorsing werd het debat hervat met een moment van stilte voor de twee dodelijke slachtoffers van een verkeersongeluk op de A59 vanmorgen. Het ongeval vond plaats in de staart van de file die was ontstaan door een stoet trekkers op de snelweg. De politie doet onderzoek of de aanwezigheid van trekkers een rol heeft gespeeld bij de oorzaak van het ongeluk.