Kan inundatie in de Veenkoloniën aardappelmoeheid de kop indrukken?

Akkerbouwer Dirk Jan Beuling in het Drentse Eerste Exloërmond test samen met kennis- en onderzoeksinstituut HLB op een van zijn percelen of hij met inundatie aardappelmoeheid (AM) de kop kan indrukken. Bij inundatie wordt een perceel doelbewust langdurig onder water gezet om de bodem te ontsmetten. Doordat de zuurstoftoevoer naar de bodem is afgesloten, sterven schadelijke organismen - zoals aardappelcystenaaltjes - aan een zuurstofgebrek. AM wordt vooral veroorzaakt door Globodera rostochiensis en Globodera pallida.

Tijdens de veld- en kennisdag van HLB afgelopen week gaven Beuling en projectleider Ilva van Dam van HLB een toelichting bij het betreffende inundatieperceel in de Veenkoloniën. In dit gebied is de aanleg van inundatie vanwege de hoogteverschillen, grondsoort en waterbeschikbaarheid behoorlijk arbeidsintensief. Beuling heeft het perceel in drie compartimenten verdeeld om de techniek ondanks hoogteverschillen te kunnen toepassen.

Voor dit perceel heeft de ondernemer 120 kuub water per uur nodig om droogval te voorkomen. Verder ligt er een behoorlijke dijk omheen om het water op de plek te houden, ook voor extremere weersomstandigheden. Beuling is blij dat hij dit tweejarige project mede dankzij financiële hulp van provincie Groningen kan uitvoeren.

Inundatie is kostbaar

‘Het is een kostbare methode, maar een flinke AM-besmetting kost ook veel geld. We zijn al jarenlang bezig met nieuwe, resistente rassen in te zetten maar dat geeft te weinig resultaat. Je komt gewoon niet zomaar van AM af’, verklaart de akkerbouwer.

Voor de bestrijding van aardappelmoeheid is inundatie door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) erkend als officiële bestrijdingsmaatregel, bevestigt Van Dam. Volgens haar gaat de door NVWA gestelde twaalf weken inundatie niet genoeg zijn om het besmette perceel van Beuling AM-vrij te krijgen.

Dat meer tijd nodig is, blijkt ook uit een pottenproef. ‘Daarom is het ook cruciaal om tussentijds monsters te nemen’, zegt de onderzoeker. Dit doet ze op zes plekken in het perceel. Uit de pottenproef komt daarnaast naar voren dat jonge cysten sneller afbreken dan oude. Zelfs na 38 weken bleken nog niet alle cysten dood. Mogelijke verklaring hiervoor is dat deze proef in de herfst is begonnen, wat positief uitpakte voor het biologische ritme van aardappelcysteaaltjes.

Vanggewassen telen

Aansluitend op inundatie is het een mogelijkheid om vanggewassen te telen en hiermee overgebleven aaltjes aan te pakken. ‘De cysten worden sowieso al zwak door inundatie, dus deze tweetrapsraket kan ze definitief de das omdoen’, zegt Van Dam.

Overigens meet HLB niet alleen de aaltjespopulatie. Ze kijkt ook naar de effecten van inundatie op de lange termijn: herstel van het bodemleven en de onkruiddruk. ‘We willen een compleet beeld van wat inundatie in de Veenkoloniën oplevert’, legt Van Dam uit. ‘Dit betekent ook dat we kijken naar de invloed van inundatie op het verdienvermogen. De vraag is of het zonder externe financiële ondersteuning überhaupt renderend is voor Drentse akkerbouwers. De kosten voor inundatie zijn hier veel hoger dan in de polder.’