Producenten proberen controle te krijgen over suikermarkt

Cosun Beet Company had al aangekondigd dat de teelt van suikerbieten een stevige stap terug moet doen. De suikerfabrikant schroefde in etappes de toewijzing voor de levering van suikerbieten terug van 115 procent naar 90 procent voor het teeltjaar 2026. De toewijzing bepaalt het volume aan suikerbieten dat telers mogen leveren op basis van hun ledenleveringsbewijzen (LLB’s). Deze maatregel is nodig om weer grip te krijgen op de suikermarkt.

Op de Europese suikermarkt is al vanaf begin 2024 sprake van sterk dalende prijzen. Zo rond de jaarwisseling van 2023 naar 2024 werd op de piek nog meer dan 800 euro voor een ton witte suiker betaald. Inmiddels ligt het prijsniveau onder de 500 euro. Deze marktsituatie vertaalt zich voor Nederlandse bietentelers in een uitbetalingsprijs die in twee jaar tijd kelderde van 78 euro per ton geleverde suikerbieten naar 40 euro.

Lees ook: Europese suikerproductie krimpt fors door teruglopend bietenareaal

Oorzaken voor de prijsval zijn een overaanbod aan suikerbieten vanuit de Europese lidstaten zelf en import van goedkope suiker uit landen van buiten de Europese Unie. Vooral de tijdelijke toestroom van grote volumes tariefvrije suiker uit Oekraïne veranderde de markt in versneld tempo van enigszins vraaggestuurd naar vooral aanbodgestuurd.

Oplopende suikervoorraden

Het resulteerde in oplopende Europese suikervoorraden. Uit de suikerbalansen van de Europese Commissie blijkt dat de theoretische eindvoorraad vanaf het seizoen 2023-2024 tot en met dit jaar is toegenomen van 2,1 miljoen ton suiker naar 2,6 miljoen ton. Op een geschatte wereldvoorraad van 80 miljoen ton suiker lijkt dit wellicht een druppel op de gloeiende plaat, maar de stijging van de Europese voorraden zijn wel degelijk indicatief voor de afzet van suiker die in Nederland wordt geproduceerd.

De nieuwe areaalcijfers voor de Europese Unie laten zien dat ook in andere lidstaten suikerproducenten dezelfde maatregelen nemen als Cosun. In belangrijke productielanden als Frankrijk, Duitsland, Polen en België dalen de arealen voor suikerbieten met respectievelijk 6 procent, 12 procent, 8 procent en 18 procent. Het Joint Research Centre (JCR) van de Europese Commissie raamt het totale areaal in de lidstaten van de Europese Unie voor oogst 2026 op 1,22 miljoen hectare. Dat was vorig jaar nog 1,34 miljoen hectare.

Op de suikerbalans voor 2026-2027 gaat JCR nu op basis van gemiddelde opbrengsten uit van een productie van 14,1 miljoen ton, ten opzichte van 16,6 miljoen ton in het afgelopen jaar. De berekende eindvoorraad op 1 september 2027 daalt naar net iets meer dan 2 miljoen ton suiker. Met de kleinere productie hopen de suikerproducenten vraag en aanbod op de Europese markt meer in balans te brengen. De eerste signalen zijn hoopvol. De bodem in de markt lijkt bereikt en vanaf het begin van dit jaar is voor de wereldmarktprijzen de trend alvast voorzichtig stijgend.