Lokale compost van Friese coöperatie Agricycling bespaart 317 ton kunstmest

Het initiatief levert agrariërs een directe kostenbesparing op en verbetert de bodemkwaliteit. In 2025 verwerkten 109 actieve boeren in acht Friese gemeenten in totaal 12.600 ton reststromen. Door deze korte keten werd gemiddeld 50 kilometer transport per ton compost bespaard.

Binnen het concept van coöperatie Agricycling wordt de keten tussen gemeenten en de landbouw rechtstreeks georganiseerd. Groene reststromen zoals bermgras, hout en riet worden niet naar centrale verwerkers gebracht, maar direct op het boerenerf omgezet in compost via de Controlled Microbial Composting (CMC)-methode.

Voor de deelnemers vertaalt dit zich in een directe besparing op kunstmestkosten. Na aftrek van het lidmaatschapsgeld van 175 euro hield een gemiddelde agrariër vorig jaar netto 846 euro over.

Om aan te tonen dat de kringloopbenadering standhoudt, zet de coöperatie in op onafhankelijke accreditatie en impactmeting. De geproduceerde compost wordt onafhankelijk gecertificeerd, zodat de kwaliteit voor aanwending op het land geborgd is. Daarnaast is de maatschappelijke waarde over 2025 officieel doorgerekend en gevalideerd door Alexander Impact.

Uit deze rapportage blijkt dat het project een CO2-reductie van 2,75 miljoen kilo realiseerde. Ook op agrarisch vlak zijn de effecten meetbaar: op de 324 hectare landbouwgrond waar de compost is ingezet, steeg het waterbergend vermogen met gemiddeld 8 millimeter en nam het risico op stikstofuitspoeling af.

De totale maatschappelijke waarde steeg hiermee in een jaar tijd van 3 miljoen naar ruim 4,4 miljoen euro. Dit getal is berekend door CO2-reductie, gelijk aan 167 huishoudens, op te tellen bij de verminderde kunstmestkosten.

Voorbij Friese provinciegrenzen

De ambities van de coöperatie reiken inmiddels voorbij de Friese provinciegrenzen. Er zijn nu ook zelfstandige coöperaties opgericht in Groningen en Zuid-Holland, terwijl in Flevoland en Utrecht pilots lopen. ‘De landbouw is geen deel van het probleem, maar dé oplossing in de transitie naar een duurzaam voedselsysteem’, stelt Agricycling-oprichter Pieter van der Valk.

Het doel is om tegen 2030 door te groeien naar 850 deelnemende boeren in Nederland. Bij die omvang zou de maatschappelijke waarde van vermeden stikstofemissies oplopen tot bijna 47 miljoen euro per jaar, terwijl de CO2-reductie dan gelijkstaat aan de jaarlijkse uitstoot van ruim 1.200 huishoudens.