Boerenlogies in het Groene Hart: 25 jaar samenwerken loont

Het is een drukte van belang op boerderij De Horst van Angélique en Edward Voshaart in Nederhorst den Berg. Niet alleen is ‘opa’ Voshaart, die de 80 jaar al is gepasseerd, druk in de weer op de trekker. Ook wordt hard gewerkt aan een uitbreiding van de verblijfstak. Het melkveebedrijf tussen Hilversum en Amsterdam, in de bovenhoek van het Groene Hart, heeft sinds ruim een jaar een appartement dat aan toeristen wordt verhuurd.

‘We hadden al lang plannen voor verbreding van ons bedrijf en hebben meerdere mogelijkheden onderzocht’, zegt Angélique Voshaart. ‘Vorig jaar met Pasen zijn we open gegaan. En nu zijn er drie vakantiehuisjes in aanbouw achter de boerderij. Voor ons was de tijd rijp voor deze stap. Eerder waren de kinderen nog klein en hebben we een nieuwe stal gebouwd. Nu is dit een mooie uitbreiding van ons bedrijf.’

Voshaart vertelt haar verhaal in de gezellige keuken van de familie. Ook aangeschoven zijn Saskia Bogaard en Marga Hoogenboom. Beide melkveehouders met een neventak. Bogaard runt met haar echtgenoot boerderij Apud nos Domi in het Utrechtse Polsbroek, met zeven verblijfsaccommodaties. Hoogenboom heeft twee groepsaccommodaties in het Utrechtse Montfoort. Beiden zijn al lang lid van Groene Hart Logies, Bogaard is zelfs voorzitter.

Impuls agrarisch toerisme

De oprichting hebben ze geen van allen meegemaakt, die vond 25 jaar geleden plaats. ‘Er staan vijf bedrijven op de oprichtingsakte, daarvan zijn er vier nog lid’, weet Bogaard. De agrariërs werden destijds bij elkaar gebracht door een regionale voorloper van LTO en het toerismebureau. Het doel was het agrarisch toerisme in het Groene Hart een kwaliteitsimpuls te geven en te kijken naar de mogelijkheden voor toeristen op het erf.

Nog altijd worden bepaalde standaarden gehanteerd. Niet elk agrarisch bedrijf met een B&B of groepsaccommodatie kan lid worden. Overigens is het lidmaatschap niet voorbehouden aan agrariërs alleen. ‘De meeste leden zijn dat wel’, zegt Bogaard. ‘De belangrijkste voorwaarde is dat er rust en ruimte is op een landelijk gelegen locatie.’

Daarnaast zijn extra lange bedden een harde eis en moeten kamers een bepaald aantal vierkanter meters hebben, vervolgt Bogaard. ‘Uiteraard moeten de vergunningen op orde zijn en moet het erf relatief opgeruimd en veilig zijn.’

Om die standaard te waarborgen, krijgt elke nieuwe deelnemer een externe controleur op bezoek. ‘Dat is echt een soort nulmeting waar even goed de tijd voor wordt genomen’, zegt Voshaart, voor wie het bezoek van de controleur nog vers in het geheugen ligt. Ook bedrijven die al langer lid zijn, worden tussendoor gecontroleerd. Hoogenboom: ‘We willen een bepaalde standaard aanbieden, je wilt niet afglijden.’

Op excursie

De ondernemers van het platform ontmoeten elkaar vier keer per jaar. Dan gaan ze bijvoorbeeld op excursie naar attracties in het Groene Hart, om op die manier hun gasten beter van tips te kunnen voorzien. Daarnaast is er veel contact via onder meer WhatsApp. ‘Als een van de leden ergens een vraag over heeft, is er altijd wel iemand van de 27 leden die kan helpen’, licht voorzitter Bogaard toe.

‘Je loopt vaak tegen dingen aan die een ander al weleens heeft meegemaakt. Hoe los je bijvoorbeeld een probleem met gasten op? Ook gebeurt het dat er spontaan toeristen op het erf staan van iemand die geen onderdak voor ze heeft. Dan wordt via de WhatsApp-groep geprobeerd een alternatief te vinden’, vult Hoogenboom aan. ‘Het is bovendien een gezellige club’, concludeert Voshaart.

Afwisselend en interessant

Voor alle drie de boerinnen geldt dat ze diverse groepen bezoekers krijgen. Dat maakt het afwisselend en interessant, zegt Voshaart. Sinds de opening heeft het appartement een breed scala aan gasten gehad. Van concertgangers – de Amsterdam Arena is vlakbij – tot Jehova’s getuigen en tatoeëerders. ‘Veel gasten willen ook even op de boerderij kijken, dat is leuk. Al heeft niet iedereen even goed in beeld wat wel en niet kan. Je hebt ouders die kinderen elke willekeurige koe laten knuffelen.’

Hoogenboom herkent het beeld van bezoekers die interesse hebben in het boerenleven. ‘Veel gasten bieden een helpende hand. Dat is leuk, want wij laten graag zien wat we doen voor de voedselproductie en het onderhoud van landschappen.’

Bogaard geniet van de diversiteit aan gasten. ‘Iedere week heb je andere gesprekken. Je maakt kennis met culturen van andere landen, dat maakt het leuk.’ Hoogenboom: ‘En soms is dat voor even, maar soms blijven contacten ook. Zo ontvangen wij met nieuwjaar al zes jaar dezelfde groep Duitse jongeren.’

Veel buitenlandse gasten

Wat opvalt is de grote hoeveelheid aan buitenlandse gasten die de accommodaties in het Groene Hart ontvangen. Afstanden zijn in veel landen een stuk relatiever dan in Nederland, hebben de drie ondernemers ervaren. ‘Wij hadden gasten die ‘s ochtends naar Safaripark Beekse Bergen reden en aansluitend naar De Efteling’, vertelt Hogenboom lachend.

Voshaart merkt dat buitenlandse toeristen op de boerderij rust vinden ‘na een dagje Amsterdam’. De buitenlandse gasten komen overal vandaan. Zo heeft Bogaard vaak Israëlische gasten, bij wie de accommodaties van mond tot mond worden aangeraden. Voshaart ziet veel gasten via Airbnb verschijnen. ‘En recent lieten Italiaanse gasten me een Italiaans platform zien waar we ook opstaan. We moeten het dan ook echt hebben van recensies.’

Dat is een verschil met vroeger, weet met name Bogaard nog. ‘Vroeger had je nog geen booking.com of Airbnb. We hebben als Groene Hart Logies zelfs nog geadverteerd in bladen in Canada en de Verenigde Staten. Het zoeken en boeken van een verblijf ging toen echt nog anders.’

De wensen van bezoekers zijn in de loop der jaren niet drastisch veranderd, weet Bogaard. ‘Wel vragen steeds meer mensen om airco. Bij onze recentste verblijven hebben we die ook direct laten inbouwen.’

Het concept van Groene Hart Logies is volgens de ondernemers prima te kopiëren naar andere streken van het land. Het samenwerken werkt voor hen in ieder geval prima. Hoogenboom, Voshaart en Bogaard zijn dan ook blij met hun neventak, genieten ervan, maar zien ook bedreigingen op de multifunctionele landbouw afkomen.

De per 1 januari ingevoerde btw-verhoging op logies van 9 naar 21 procent zien de ondernemers het liefst teruggedraaid. Hoogenboom: ‘80 procent van mijn gasten komt uit het buitenland. Door de btw te verhogen, worden we buitenspel gezet ten opzichte van onze buurlanden.’

Gevolgen van wetgeving

Voshaart vindt dat overheden soms beter moeten nadenken over de gevolgen van wetgeving voor ondernemers. Ze noemt als voorbeeld het toeristische ontmoedigingsbeleid van de gemeente Amsterdam, waar kennissen van haar mee te maken hebben. ‘Dat beleid is bedoeld voor de binnenstad, maar het buitengebied valt er ook onder. Daar zou maatwerk op zijn plaats zijn.’

Bogaard hekelt de bureaucratie die zij en haar collega’s geregeld op zich afkrijgen. ‘De regeldruk is hoog. Er zijn zoveel zaken die tijd en geld kosten. Soms duurt een vergunningaanvraag zo lang dat je denkt: laat maar zitten. Het wordt er hier in Nederland op die manier niet makkelijker op voor boeren.’

Omzet uit verblijfsrecreatie nam fors toe sinds corona
Hoewel het aantal agrarische bedrijven met een recreatietak slechts met 4 procent toenam, kende de omzet tussen 2020 en 2023 een flinke groei. Dat blijkt uit een onderzoek van Wageningen Social & Economic Research. Daarin zijn de nieuwste cijfers over de omzet van multifunctionele landbouwbedrijven uiteengezet.
Waar de coronapandemie zorgde voor een omzetdaling van 33 procent ten opzichte van 2018, zette het herstel kort daarna stevig in. In 2023 bedroeg de geschatte omzet uit verblijfsrecreatie 260 miljoen euro, anderhalf keer meer dan in 2020 en een stijging van 90 procent ten opzichte van 2018.
Het aantal vakantiehuisjes groeide met zo’n 15 procent van 525 in 2020 naar ongeveer 605 in 2023. De bezettingsgraad was flink toegenomen en er was een prijsaanpassing doorgevoerd in lijn met de inflatie. Deze factoren zorgden ook bij de andere verblijfsrecreatievormen, zoals boerencampings en groepsaccommodaties, voor een behoorlijke omzetgroei.