Luizenteller geeft Zuid-Hollandse telers meer grip

Dogterom is een praktijkproef gestart met een machine die bladluizen op vangplaten automatisch herkent en telt. Hij hoopt dat het systeem de benodigde inzichten geeft om virussen onder controle te houden. ‘Nu het middelenpakket krimpt en de maatschappelijke druk toeneemt, wil ik de inzet van chemie kunnen verantwoorden met harde cijfers in plaats van gevoel.’

Op veel bedrijven worden vangplanten ingezet om virusdruk handmatig en vaak wekelijks te bekijken. Daarom wordt veelal preventief gespoten, want onder meer bladluizen vermeerderen zich razendsnel in korte tijd. ‘Als je het ontdekt, ben je te laat’, weet Dogterom. Een enkele besmetting die zich door het gewas verspreidt kan leiden tot hoge selectiekosten, verlaging van klasse of zelfs afkeur van totale partijen.

Aangedreven door een zonnepaneel

De luizenteller werkt zelfstandig in het veld; de machine wordt aangedreven door een zonnepaneel. In de machine zit een plakval die automatisch doordraait, zodat steeds nieuwe vangsten in beeld komen. Op vaste momenten worden foto’s gemaakt en direct verzonden voor analyse. De machine herkent en telt de luizen en overige insecten. Twee keer per dag krijgt de ondernemer een update.

Die meetreeks verschaft inzichten, verwacht Knöps. ‘We gaan leren wat de invloed van omgevingsfactoren is. Wat is de schadedrempel? Wat is de invloed van het weer op de luizen, welke soorten zie je vooral en wanneer en hoeveel chemie is nodig om de luizen onder controle te houden?’ Die informatie wil de consultant bundelen en doorgeven aan telers.

‘Spuiten doen we nu preventief en vooral op gevoel’, vult Dogterom aan. ‘Via de data ontdekken we wat luizen doen en wanneer ingrijpen het effectiefst is.’ Knöps: ‘Dit systeem is onderdeel van de oplossing. Inzichten koppelen aan maatregelen duurt wel jaren, verwacht ik. Maar in de tussentijd kunnen we de maatregelen uitproberen.’ Hij merk ook dat nieuwe vragen ontstaan: ‘Wat kunnen we bijvoorbeeld doen met natuurlijke vijanden?’

Lees ook: Sterke tulpenrassen nodig; resistentie inkruisen vraagt lange adem

Het LTO Noord Innovatiefonds steunt deze ontwikkeling, omdat betere monitoring kan helpen middelen te besparen en schade aan gewassen te voorkomen. De aanpak is bovendien breder bruikbaar: de machine herkent ook trips, een groot probleem in de vollegrondsgroenteteelt.

Dogterom hoopt vooral grip te krijgen: ‘Ik spuit omdat het nodig is. Maar als het anders kan en bedrijfseconomisch nog steeds verantwoord is, grijp ik dat met beide handen aan.’