'Voedingscentrum gaat op de politieke toer'

De nieuwe Schijf van Vijf van het Voedingscentrum is duidelijk: minder vlees. Dat wordt gebracht als gezond en verstandig en goed voor het milieu. Dat valt te bezien. Onderzoeken spreken elkaar tegen op dit vlak. Maar wat mij echt stoort, is dat het Voedingscentrum zich alleen moet toeleggen op de vraag wat gezonde voeding is. En dus niet op de vraag wat een duurzame levensstijl is, omdat die gevoed wordt door politieke discussies, persoonlijke overtuiging en standpunten. Daar moet het Voedingscentrum bij weg blijven.

Het Voedingscentrum schuift in mijn beleving steeds verder op van onafhankelijke voorlichter naar gedragsstuurder. Via voedingsadviezen worden duurzaamheidsdoelen doorgeduwd. Minder vlees eten is niet alleen een gezondheidsboodschap, maar ook een politieke keuze over landbouw, klimaat en consumptie.

Minder is niet altijd beter

Tegelijkertijd is het beeld dat vlees vooral 'afgebouwd' moet worden te simplistisch. Recente studies laten zien dat dierlijke eiwitten nog altijd een belangrijke rol spelen vanwege hun hoge voedingswaarde en opname. Ze bevatten alle essentiële aminozuren en leveren nutriënten zoals vitamine B12, heemijzer en zink in een vorm die het lichaam efficiënter benut.

Plantaardige alternatieven kunnen daarin voorzien, maar vragen vaak om zorgvuldige combinaties of aanvulling. Tegelijk is het duurzaamheidsverhaal minder zwart-wit dan vaak wordt geschetst. Bewerkte plantaardige eiwitten en vleesvervangers kennen ook een ecologische voetafdruk door intensieve verwerking, grondstoffengebruik en transport en verschillen sterk per productieketen. De keuze is dus minder eenduidig dan nu wordt gepresenteerd.

Duurzaamheid is belangrijk, ook voor boeren en tuinders. Bij LTO Noord staat dat hoog in het vaandel. Dagelijks werken onze leden aan schonere, efficiëntere en toekomstbestendige productie. Maar hoe we die verduurzaming vormgeven, is een politieke discussie. Die hoort thuis in Den Haag, niet verstopt in een voedingsadvies.

Wie gezondheid en beleid door elkaar haalt, ondermijnt zijn eigen geloofwaardigheid. Burgers hebben recht op eerlijk advies: is dit goed voor mijn gezondheid of word ik gestuurd richting een politiek doel?

Individuele keuze

Minder vlees is een individuele keuze. Er zijn genoeg bronnen en onderzoeken die die keuze kunnen ondersteunen. De nieuwe Schijf van Vijf is wat mij betreft te eenzijdig en te politiek gemotiveerd. De mogelijkheid dat vleesconsumptie goed voor je kan zijn en in sommige gevallen zelfs aan te raden is, is nergens terug te vinden.

Een eerlijk verhaal over de milieubelasting van plantaardige eiwitten tegenover dierlijke eiwitten is ook niet te zien. Dat vind ik voor een organisatie die onafhankelijk advies zegt te geven onwaardig. De mantra is: minder voor het milieu. Dat is spelen op de emotie en geen onafhankelijk advies.