Beslisschema's helpen telers bij onkruidbeheersing met minder chemie

Doel is het beperken van het gebruik van chemie en zorgen dat de overlast van onkruiden onder controle blijft, en dan met name wortelonkruiden. 'Het is in de keuze voor de juiste beheersingsstrategie van belang dat in de teelt en ook daarna voorkomen wordt dat onkruiden in korte tijd de percelen overwoekeren', stelt Pieter Vlaar van Vertify.

Als projectleider geeft hij op de locatie van de onderzoeksinstelling in het Noord-Hollandse Zwaagdijk uitleg over de beslisschema's die moeten bijdragen aan een effectieve onkruidbeheersing op basis van de principes van Integrated Crop Management (ICM). In de PPS die van 2020 tot en met 2024 als groot onderzoeksprogramma heeft gedraaid, zijn diverse nieuwe technieken voor onkruidbestrijding getest in meerdere gewassen.

Vlaar somt op: 'Onkruidrobots, wiedeggen, laserwieders, onkruidbranders, spotsprayen, aanaarden en nog meer. Deze technieken moeten ons minder afhankelijk maken van chemie. Al geldt zeker voor de bestrijding van wortelonkruiden dat glyfosaat zeer effectief blijft en een lage milieubelasting heeft.'

De beslisschema's voor integrale beheersing van onkruiden zijn in elkaar gezet in samenwerking met onder meer BO Akkerbouw en de Koninklijke Algemeene Vereniging voor Bloembollencultuur (KAVB). Doel is om akkerbouwers en bollentelers voor, tijdens en na het groeiseizoen handvatten te geven bij de maatregelen om onkruiddruk beheersbaar te houden en zaadvorming te voorkomen.

Preventieve maatregelen

Aan de hand van het schema voor aardappelen laat Vlaar zien dat de integrale aanpak begint met preventieve maatregelen die afhankelijk zijn van de perceelskeuze en of er problemen te verwachten zijn met wortelonkruiden. Als een aardappelteler het besluit neemt om geen chemie toe te passen, dan is een kerende grondbewerking een optie om de onkruiddruk te verlagen. In het uiterste geval kan zelfs gekozen worden voor inunderen.

Vlaar waarschuwt voor het onbezonnen toepassen van niet-kerende grondbewerking (NKG) als de verwachte onkruiddruk groot is. Na de teeltvoorbereiding volgen de fases van voor-opkomst en na-opkomst van in dit geval het aardappelgewas. Steeds biedt het schema de teler de keuze tussen mechanische onkruidbestrijding of toch een chemische correctie.

Nieuwe machines

Bij een dicht aardappelgewas bestaat nog de mogelijkheid om aan te aarden of om een contactherbicide toe te passen met een kappenspuit. Als onkruid boven het gewas uitkomt, is mechanisch verwijderen een optie. 'Daarvoor zijn inmiddels nieuwe machines beschikbaar', zegt Vlaar, terwijl hij een video start met een onkruidtrekker die de onkruidplanten met wortel en al uit de grond haalt.

Hij vervolgt: 'Dit is belangrijk voor het beheersbaar houden. In alle gewassen geldt dat telers moeten voorkomen dat onkruiden, en dan vooral wortelonkruiden, in het zaad schieten. Als dat gebeurt, kunnen problemen exponentieel toenemen en zie je dat de onkruiddruk in rotaties uit de hand loopt.'

In het kader van opbouw van onkruiddruk wijst Vlaar erop dat ook na de oogst de beheersingsstrategie niet ophoudt. De projectleider vindt dat hier meer aandacht voor zou moeten zijn. Mogelijke maatregelen na de teelt omvatten de inzaai van snel dekkende groenbemesters.

Eventueel kan een oppervlakkige grondbewerking ook, als sprake is van kiemend onkruid. Vlaar: 'Het beslisschema is zeker geen hogere wiskunde, maar het zorgt wel voor bewustwording bij de telers als zij alert moeten zijn.'