Graanoogst valt dit jaar hoger uit dan vijfjarig gemiddelde

Op basis van weergegevens, de stand van gewassen en historische data heeft JRC een eerste schatting gemaakt van de graanopbrengsten in Europa. Volgens de commissie staan de wintergranen in Nederland er goed op en verloopt de ontwikkeling grotendeels volgens de gemiddelde groeidata. Ondanks een paar strenge vorstdagen afgelopen winter heeft het gewas geen schade geleden, meldt JRC.

Voorlopig is het de verwachting dat Nederlandse graantelers gemiddeld 8,82 ton tarwe per hectare oogsten. Dat is 1 procent minder dan het vijfjarig gemiddelde van 8,76 ton en 14 procent minder dan vorig jaar. In 2025 kwam de gemiddelde opbrengst uit op 10,2 ton per hectare.

Opbrengst wintergerst plust 1 procent

De prognose voor wintergerst laat een vergelijkbaar beeld zien. JRC gaat uit van een oogst van 8,53 ton per hectare voor Nederland. Dat is eveneens 1 procent meer dan in 2025 (8,44 ton) en 11 procent minder dan het vijfjarig gemiddelde van 9,63 ton per hectare.

Ook de graanopbrengsten in Duitsland en Frankrijk vallen hoger uit dan het meerjarig gemiddelde, ondanks dat Zuidwest-Frankrijk een kletsnatte periode achter de rug heeft. Daarbij gaat het vooral om gebieden met een aanzienlijke wintergraanproductie. Volgens JRC is er tot dusver weinig schade gemeld.

Voor de Duitse tarweoogst gaat de monitoringscommissie uit van 7,64 ton per hectare, 3 procent meer dan het vijfjarig gemiddelde (7,45 ton) en 2 procent minder dan vorig jaar (7,83 ton). Daarnaast oogsten de Duitsers naar verwachting 2 procent meer wintergerst in vergelijking met het meerjarig gemiddelde: 7,53 ton per hectare. Het is wel 4 procent minder dan de opbrengst in 2025 (7,86 ton).

De voorlopige oogstprognose laat zien dat Franse telers met 7,02 ton per hectare 1 procent meer tarwe van het land halen ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde. In vergelijking met vorig jaar komt de opbrengst 4 procent lager uit. De wintergerstoogst in Frankrijk komt precies op het niveau van het vijfjarig gemiddelde: 6,62 ton per hectare. Vorig jaar oogstten de Fransen met een hectareopbrengst van 7,03 ton zo'n 6 procent meer wintergerst.

Europa oogst 5 procent meer tarwe

Voor de hele Europese Unie (EU) voorspelt JRC een tarweopbrengst van 5,93 ton per hectare. Dat is 5 procent meer dan het vijfjarig gemiddelde van 5,64 ton en 2 procent minder dan vorig jaar (6,04 ton). De wintergerstoogst raamt de commissie op 5,13 ton per hectare. Dat is op hetzelfde niveau als het vijfjarig gemiddelde en maar liefst 10 procent minder dan vorig jaar (5,7 ton).

In veel EU-landen rekent JRC op een grotere koolzaadoogst dan normaal. Duitse koolzaadtelers oogsten met 3,68 ton per hectare 2 procent meer dan normaal en in Frankrijk zit de hectareopbrengst met 3,36 ton op een gemiddeld niveau. Voor Nederland heeft JRC geen prognose afgegeven.

Voor de hele EU wordt de opbrengst geraamd op 3,22 ton per hectare, 1 procent meer dan het vijfjarig gemiddelde van 3,20 ton. Daarmee is de opbrengst 3 procent minder ten opzichte van 2025, toen de oogst op 3,33 ton per hectare uitkwam.

Gunstige groeiomstandigheden

In een toelichting op het Mars-bulletin van maart geeft JRC aan dat wintergewassen in heel Europa goed groeien dankzij gunstige omstandigheden. In veel regio's is voldoende bodemvocht aanwezig en de temperaturen zijn mild. Overmatige regenval in Zuidwest-Europa en in delen van Oost-Europa in februari zorgden voor tijdelijke overlast en plaatselijke overstromingen, maar ondanks dat lijken de gevolgen voor akkerbouwgewassen tot dusver beperkt.

Volgens JRC betreft het vooral overstromingen langs grote Spaanse rivieren in Andalusië en Extremadura en gebieden in Midden- en Zuid-Portugal. Daarnaast hebben boeren en telers in Zuidoost-Roemenië en Oost-Bulgarije te maken gehad met bovenmatige neerslag, maar ook daar lijkt de schade aan gewassen mee te vallen. Dit komt ook omdat de omstandigheden in de betreffende gebieden de laatste periode droger zijn.

Dreigend neerslagtekort in Noord- en Oost-Europa

Toch zijn er ook gebieden in de EU waar sprake is van een dreigend neerslagtekort. Het gaat om delen van Noordoost-Europa, Oost-Duitsland, Polen en de Baltische Staten. In deze gebieden is tijdens de winter en in het vroege voorjaar minder regen gevallen dan gemiddeld, geeft JRC aan.

Momenteel is de bodemvochtigheid voldoende, maar aanhoudende droogte kan zorgen voor achterblijvende groei wanneer het straks warmer wordt. Het volgende rapport van de gewasmonitoringscommissie verschijnt op maandag 27 april.