Vijf slimme keuzes die zorgen voor meer rendement

Deze vijf maatregelen zijn de Foqus 5. Ze dragen op een integrale wijze bij aan een efficiënte bedrijfsvoering en leveren economisch resultaat op via de Foqus planet-tabel. Vijf melkveehouders en hun adviseurs vertellen hoe zij gerichte keuzes maken in ruwvoer, gras en koecomfort en wat de Foqus 5 hen oplevert.

1. Optimaliseer eiwit: meer melk uit eigen ruwvoer

Op melkveebedrijf De Breematen in het Utrechtse Soest is eiwitbenutting geen rekenoefening, maar een stuurmiddel. 'We proberen zoveel mogelijk uit ons eigen gras te halen', vertelt Tom van den Breemer. 'Dat begint met goed graslandbeheer en ruwvoerkwaliteit, maar ook met hoe je het aanbiedt aan de koeien.'

Van den Breemer voert een volledig gemengd rantsoen (TMR) en werkt graag met losse grondstoffen. 'Dat geeft flexibiliteit. We sturen op verteerbaarheid en benutbaarheid van het eiwit, niet alleen op ruw eiwit.'

Volgens adviseur Delian Kool van PPP-Agro Advies levert dat direct voordeel op: 'Je bespaart op krachtvoer, verlaagt mestafzetkosten doordat koeien minder stikstof uitscheiden en je stikstofefficiëntie gaat omhoog. Dat zie je terug in een lagere ammoniakemissie, een lagere broeikasgasuitstoot en een betere Foqus planet-score.'

2. Meer vers gras: oogsten met de bek

Wat de koe zelf uit de wei haalt, hoef je niet te maaien, in te kuilen, uit te kuilen en aan te schuiven. Dat is een van de redenen waarom Wim Jennissen uit het Brabantse Liempde volop inzet op weidegang. 'Zodra het kan, lopen onze koeien dag en nacht buiten. Maar alleen het hek opengooien is niet voldoende.'

Jennissen werkt volgens Nieuw Nederlands Weiden: vroeg starten, kleinere percelen, snel wisselen. 'Zo voorkom je vertrapping en houd je aanbod en kwaliteit op niveau.' Op stal stuurt hij bij met snijmais om ureum in de hand te houden. 'We streven naar 14 à 15; 18 is echt het maximum. Als het nodig is, voeren we brok die iets eiwitrijker is.'

Ruwvoerexpert Mark de Beer van Groeikracht vat het praktisch samen: vers gras is ruwvoer van topkwaliteit. 'Rijk aan energie en hoogwaardig bestendig eiwit. Door vers gras goed te benutten, verlaag je krachtvoergift en beperk je ammoniak- en CO2-uitstoot.'

3. Grasklaver: minder kunstmest, meer eiwit van eigen land

Op het bedrijf van Arjan Wouters in het Brabantse Molenschot groeit al zeven jaar op de helft van de percelen grasklaver. 'Klaver maakt het gras smakelijker, dus de opname gaat omhoog. En klaver bindt stikstof uit de lucht', zegt hij.

Graslandexpert Tom Niehof van Barenbrug wijst op de rekensom: 'Een hectare grasklaver kan grofweg 150 tot 250 kilo stikstof binden. Dat scheelt kunstmest, kosten en CO2-uitstoot. Bovendien bevat klaver meer eiwit dan gras, waardoor minder eiwitrijk krachtvoer of soja nodig is.'

Wouters is nuchter over de randvoorwaarden: 'Klaver slaagt hier op de zandgrond vooral op rotatiepercelen; blijvend grasland is lastiger. Bodemstructuur, bekalking en maaien op minimaal 8 centimeter zijn essentieel.'

Niehof adviseert: 'Kies een perceel met een pH-waarde van minimaal 5,5, een stikstofleverend vermogen onder 150 kilo stikstof per hectare per jaar en een lage onkruiddruk. Blijf monitoren, zodat je bemesting en beheer kunt bijsturen.'

4. Verleng levensduur: minder vervanging, meer rust in het koppel

Robert Peek uit het Utrechtse Wilnis stuurt bewust op levensproductie. 'Ik voer niet graag een koe af. Zolang ze gezond is en produceert, mag ze blijven.' Zijn koeien halen gemiddeld 7 jaar, 11 maanden en 23 dagen.

De basis is simpel, maar consequent: rust en comfort. Peek voert jaarrond een stabiel rantsoen met 20 procent mais en een wat drogere kuil. 'Dat geeft rust aan het voerhek.' De droogstand krijgt extra aandacht: 'Dat is mijn knuffelgroep. Als die goed opstart, ben je al halverwege.'

Dierenarts Sanne Carp van Boerenverstand koppelt het aan rendement: langere levensduur betekent minder jongvee, lagere kosten en lagere uitstoot van broeikasgassen en ammoniak. 'Comfort, rust en goede voeding zijn essentieel om oudere koeien gezond te houden.'

5. Ruwvoerkwaliteit: meer melk uit eigen voer

Bij Jelle Kor, Age Wybren en Auke Tseard van Molkfeebedriuw Jongbloed in het Friese Wytgaard is ruwvoerkwaliteit al jaren een vaste pijler. De overtuiging is helder: goed ruwvoer levert direct geld op en geeft grip op je bedrijfsvoering. 'We willen smakelijk ruwvoer en mikken op een Voeder Eenheid Melk (VEM) boven de 900 en rond de 450 Neutral Detergent Fiber (NDF),' vertelt Age Wybren Tseard.

Kwaliteit begint bij meten: 'We starten met meten wat er in de drijfmest zit,' vult Auke Tseard aan. 'We rijden met een sleepslang en verdunnen met water, zodat het gelijkmatig in de bodem komt.' In maart volgt kunstmest met ureum en zwavel. 'Dat geeft het gras precies de start die het nodig heeft.'

Maaien doen de melkveehouders op tijd en op basis van data, niet op gevoel. 'Wij meten alles en schrijven het op', vervolgt Auke Tseard. 'Als je bijhoudt wat er staat en wat de kwaliteit was, dan kun je elk jaar scherper bijsturen.'

Melkveespecialist Rob Rutgers van ForFarmers ziet het effect terug in de tank: 'Met 50 VEM extra in het gras haal je met gemak 2 kilo meer melk per koe. Je krachtvoerkosten dalen en je CO2-uitstoot per kilo melk gaat omlaag. Dat werkt via Foqus planet ook door.'

Wat opvalt bij alle vijf bedrijven is dat het geen 'grote woorden' zijn, maar kleine, gerichte keuzes die elke dag terugkomen. Eiwit beter benutten, vers gras slimmer inzetten, grasklaver laten werken, koeien langer gezond houden en ruwvoer strak managen. Daar zit het rendement.

Dit artikel is gecreëerd door onze kennispartner FrieslandCampina