'De natuur of de advocatuur: waar gaat ons loterijgeld heen?'

Column Boomteelt Peter Bontekoe 27 feb 2026 om 11:00uur

Jaarlijks keert de Postcodeloterij zo'n 370 miljoen euro uit aan goede doelen. Een enorm bedrag, waarvan een flink deel naar natuurorganisaties als Greenpeace, Milieudefensie en Urgenda vloeit. De meeste deelnemers hebben geen idee waar hun inleg belandt, maar zij willen in elk geval de 'Postcodekanjer' niet mislopen.

Natuurlijk, deze organisaties streven doelen na waar weinig op aan te merken valt. Maar de manier waarop zij die doelen willen bereiken, is zorgwekkend. Rechtszaken. En daar wringt de schoen. In een democratie bepalen de landelijke en Europese politiek de overheidsregels, de doelen en het tempo van de transitie. Als burger mag je daar om de paar jaar je stem over uitbrengen.

De rechter is er vervolgens om te toetsen of die wetten goed worden uitgevoerd. Op dit moment lopen er honderden zaken tegen Schiphol, ING, Shell, Tata Steel en de agrarische sector. Meestal speelt stikstof daarin de hoofdrol. Door de falende politiek gaan de rechters in Nederland richting 'burn-out'. Dat is logisch, want diezelfde politiek meet met twee maten.

Essentiële bedrijven zoals Schiphol mogen van de overheid doordraaien, zelfs als de vergunningen ontbreken. Maar wat is er nu echt essentieel voor onze economie? Precies: de voedselvoorziening. Toch worden boeren al jarenlang aan de kant geschoven, terwijl verleende vergunningen door de rechter genadeloos onderuit werden gehaald.

Mijn oproep aan de milieubeweging: steek dat miljoenen-loterijgeld in echte verbeteringen, in plaats van in de advocatuur

Peter Bontekoe, boomkweker in Boskoop (ZH)

Vaak krijgt de rechter de zwartepiet, maar de ware schuldige is de politiek die de regie is kwijtgeraakt. Al moet worden gezegd: een rechter die demonstreren op het privéterrein van een boer goedkeurt, tast wel degelijk het rechtsgevoel aan. Dat is simpelweg huisvredebreuk. Rechtszaken lossen fundamenteel niets op, ze versterken alleen maar de tegenstellingen.

De milieubeweging en de agrarische sector hebben in wezen hetzelfde doel: een gezond milieu. Sterker nog, veel boeren zijn de allerbeste natuurbeschermers die we hebben. Daarom een oproep aan de milieubeweging: steek dat miljoenen-loterijgeld in echte verbeteringen, in plaats van in de advocatuur.

We krijgen een nieuwe landbouwminister, Jaimi van Essen. Misschien heeft hij weinig ervaring in de sector, maar laten we niet direct aan zijn stoelpoten zagen. Laten we onze historische kennis en expertise bij hem op tafel leggen en bouwen aan vertrouwen. Het tijdperk van polarisatie en 'halvering van de veestapel' is hopelijk definitief voorbij.