Controle op dierwaardigheid in de veehouderij moet onafhankelijk en transparant

De Autoriteit Dierwaardige Veehouderij wordt opgericht als onderdeel van het Convenant dierwaardige veehouderij. Haar voornaamste taak is het monitoren en evalueren van de voortgang die de sector, keten en overheid boeken richting de gestelde doelen voor 2040. Op basis van deze gegevens zal de instantie gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen over de voortgang van de transitie.

Een cruciaal punt dat het rapport benoemt, is dat voorkomen moet worden dat er tussen de betrokken partijen uiteenlopende verwachtingen ontstaan. Omdat de autoriteit een publiek-private samenwerking is zonder specifieke juridische rechtsvorm, adviseert de ADR om de taken en verantwoordelijkheden zo concreet mogelijk vast te leggen. Dit moet voorkomen dat er gaandeweg discussie ontstaat over de bevoegdheden van de instantie.

Geen financiële belangen

Om voldoende gezag op te bouwen, moet de Autoriteit Dierwaardige Veehouderij volledig onafhankelijk en transparant opereren. Dit betekent onder meer een onafhankelijk voorzitterschap en een team van experts die op persoonlijke titel werken, zonder persoonlijke of financiële belangen in de sector. Transparantie is hierbij de sleutel: alle rapportages, adviezen en bronnen moeten openbaar en begrijpelijk zijn voor zowel de sector als de maatschappij, aldus het adviesrapport.

Voor veehouders betekent de komst van de autoriteit vooral een intensievere monitoring van hun bedrijfsvoering in relatie tot de convenantafspraken over de transitie naar een dierwaardige veehouderij. Boeren zullen onder meer gegevens moeten verstrekken. De ADR adviseert om de administratieve lasten te beperken door gebruik te maken van bestaande systemen, zoals de Gecombineerde opgave, waarbij slechts enkele gerichte vragen over dierwaardigheid hoeven te worden toegevoegd.

De autoriteit is geen nieuwe controledienst en heeft geen handhavende bevoegdheden. Die taak blijft bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Maar wanneer de autoriteit tijdens haar monitoring signalen opvangt dat wettelijke voorschriften worden overtreden, zal zij dit melden bij de bevoegde instanties.

Programma per sector

De voortgang van de transitie wordt getoetst aan de hand van jaarlijkse werkprogramma's per sector. Hierin moeten de concrete stappen en tussendoelen komen te staan die leiden naar een houderijsysteem gebaseerd op de zes leidende principes van de Raad voor Dierenaangelegenheden.

Voor boeren die deelnemen aan keurmerken, is het relevant dat de autoriteit een rankingsysteem gaat ontwikkelen. Dit systeem moet objectief inzichtelijk maken hoe verschillende keurmerken zich tot elkaar verhouden wat betreft dierwaardigheid.