Handreiking Brussel voorkomt niet dat boeren weer de straat op gaan

Donderdagochtend trokken groepjes Franse boeren naar de hoofdstad Parijs om wegen en verschillende bezienswaardigheden te blokkeren uit protest tegen het handelsakkoord Mercosur met Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia. Hetzelfde beeld is te zien rond snelwegen in Duitsland. Daar voeren boeren acties bij de op- en afritten van snelwegen. In België lijkt het te gaan om lokale acties rond verkeersknooppunten.

De actievoerders zien het handelsverdrag Mercosur als oneerlijke concurrentie met Zuid-Amerikaanse boeren die volgens de Europese boeren aan lagere productiestandaarden op het gebied van milieu, dierenwelzijn en voedselveiligheid hoeven te voldoen. Het zet de regeringen van een aantal EU-landen onder druk om niet akkoord te gaan met het verdrag.

Preventieve controles

Woensdag zei Eurocommissaris Maros Šefcovic (handel) dat de EU de importen uit de Mercosur-landen streng zal controleren. Zo wordt het aantal preventieve controles in die landen verdubbeld. Daarnaast vormen 650 speciaal opgeleide toezichthouders een taskforce voor controles op goederen die de EU binnenkomen.

Vrijdag wil voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie met de lidstaten tot een akkoord komen over Mercosur. De sleutel voor een meerderheid lijkt in handen te liggen van Frankrijk en Italië, maar ook Polen is een voorname tegenstander. Duitsland heeft zich al achter het handelsakkoord geschaard, evenals de Nederlandse regering.

Charmeoffensief Italië

Voor de goedkeuring is een gekwalificeerde meerderheid nodig. Dat betekent dat minstens 15 van de 27 lidstaten, die samen 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen, moeten instemmen. Zonder medewerking van Italië kunnen tegenstanders als Frankrijk en Polen het verdrag niet langer tegenhouden. Von der Leyen voerde onlangs een diplomatiek charmeoffensief richting de Italiaanse premier Giorgia Meloni. Zij lijkt nu ook de kansen in te zien die het handelsakkoord haar land biedt.

In de landbouw in de 'laars van Europa' spelen tegengestelde belangen. Voor de grote Italiaanse wijnindustrie biedt Mercosur aantrekkelijke exportkansen. Hetzelfde geldt voor de zuivelsector die met een groot assortiment aan kazen – met een door de EU beschermde oorsprong – de Zuid-Amerikaanse markt wil veroveren. Het verzet komt van de Italiaanse vleesproducenten die vrezen voor de importen van goedkoper diepvriesvlees uit Mercosur-landen.