Extra EU-steun voor boeren om komst Mercosur te verzachten

Nieuws Politiek Peter Smit 07 jan 2026 om 19:37uur

De Europese Commissie komt met een extra pakket maatregelen om het inkomen van boeren te ondersteunen. Daarmee komt Brussel tegemoet aan een deel van de eisen tijdens het boerenprotest in de Europese hoofdstad op 18 december.

De landbouwministers van de EU-lidstaten kwamen bijeen voor een extra overleg naar aanleiding van de boerenprotesten in december tegen Mercosur.

Het boerenprotest was gericht tegen de voorgenomen bezuinigingen op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en de toenemende concurrentie met Zuid-Amerikaanse boeren door het sluiten van de handelsdeal Mercosur met Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia.

Met een extra steunpakket hoopt de Europese Commissie de kritiek van onder meer Italië en Frankrijk op de deal weg te nemen. De regeringen van deze twee landen staan onder zware druk van hun agrarische achterban om het verdrag niet goed te keuren. Door de tegenstand tegen de deal moest voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie de ondertekening van de handelsdeal uitstellen.

Ingelaste landbouwraad

Woensdagmiddag kwamen de EU-landbouwministers, ondanks het winterse weer in delen van Europa, naar Brussel voor een ingelaste landbouwraad (foto) over het steunpakket. Na afloop gaven de Eurocommissarissen Christophe Hansen (landbouw), Maros Šefcovic (handel) en Oliver Várhelyi (gezondheid, dierenwelzijn) een toelichting op de uitkomst van het overleg. 'We hebben naar de zorgen van boeren geluisterd en daarop actie ondernomen', zegt Hansen.

De Europese Commissie stelt vanaf 2028, wanneer het nieuwe EU-meerjarenbudget ingaat, ongeveer 45 miljard euro extra beschikbaar om boereninkomens te ondersteunen. Bovendien gaat de klimaatheffing (CBAM) op kunstmest omlaag, waardoor de prijzen voor boeren gaan dalen.

Verder worden de administratieve lasten voor boeren verlaagd en zijn onderzoeken aangekondigd naar de gevolgen van de EU-richtlijnen voor water, nitraat en natuur op het boereninkomen. Daarnaast moeten gewasbeschermingsmiddelen die als veilig worden beschouwd, eenvoudiger een EU-verlenging kunnen krijgen.

Strenge controles

De zorgen over oneerlijke concurrentie met de Zuid-Amerikaanse boeren wil de Europese Commissie wegnemen met strenge controles op die importen. Die moeten aan de EU-standaarden en normen voldoen.

Behalve dat de controles in de betreffende landen worden verdubbeld, gaan ook aan Europese zijde de checks omhoog. Het doel is om een derde van de aanvoer te controleren. Daarvoor worden 650 extra controleurs opgeleid die gezamenlijk een speciale taskforce gaan vormen. 'Met deze checks en controles en het vangnet voor onze eigen boeren gaan we bij Mercosur verder dan ooit tevoren bij een andere handelsdeal', benadrukte Šefcovic.

De drie Eurocommissarissen herhaalden hun standpunt dat de Mercosur-handelsdeal van groot belang is voor de Europese export – ook de agrarische – en daarom door moet gaan. Hansen wijst daarbij naar de recente geopolitieke ontwikkelingen. Šefcovic kondigde aan dat de Europese Commissie elk half jaar zal rapporteren over de importen van de meest gevoelige landbouwproducten vanuit Zuid-Amerika.

Of het nieuwe steunpakket de kritiek op Mercosur kan doen luwen, is nog de vraag. In Duitsland voeren boeren donderdag actie bij snelwegen. Dat protest gaat vooralsnog door.