Arenosa+groeit+van+teler+tot+verwerker
Reportage
© Niels van der Boom

Arenosa groeit van teler tot verwerker

Gezamenlijk biologisch-dynamische groenten kweken was niet zo romantisch als Jan van Geffen dacht. Op zijn bedrijf Arenosa in Lelystad verbouwt hij biologische 'vergeten' groenten en verwerkt hij groenten van andere telers.

De vader van Jan van Geffen was timmerman en zelf begon hij met werken bij wat toen de Boerenleenbank heette. Vervolgens ging hij in dienst en werkte hij in de bouw, totdat hij via een vriend kennismaakte met de Warmonderhof in Dronten.

'Ik meldde me aan omdat ik het een leuke school vond. Ik hoorde daar voor het eerst over antroposofie en bepaalde aspecten spraken me aan, zoals werken met een zaaikalender, preparaten en compost. Het was een klein wereldje toen en niet veel bedrijven deden aan biologisch-dynamische landbouw.'

Zomergroenten

Vlak voor zijn examen in 1979 kreeg Van Geffen de kans om met een groep anderen zomergroenten te gaan kweken op een stuk land van 3 hectare in Lunteren. 'Het was na de hippietijd en we woonden in een verbouwde garage en een schuurtje met een rieten dak. Het lijkt romantisch, maar we waren zonder ervaring dag en nacht aan het werk om iets op te bouwen. Behalve de steun van een leraar van de Warmonderhof hadden we geen mensen om ons heen die ons wegwijs maakten', vertelt hij.

In Lelystad kon ik aankloppen bij een ervaren buurman als ik iets niet wist of had

Jan van Geffen, biologische groenteteler in Lelystad

'We hadden veel stagiairs en vrijwilligers, die allemaal op het terrein woonden en dat leidde soms tot spanningen. Bovendien was Lunteren een geïsoleerde omgeving en was het moeilijk om contacten te leggen, zeker voor mij als katholieke jongen uit Noord-Brabant.'

Eigen bedrijf

Eind 1988 kon Van Geffen samen met zijn vrouw in Lelystad op 10 hectare een eigen bedrijf beginnen. 'Midden jaren tachtig was Lelystad een artikel 12-gemeente die viel onder financiële curatele van het Rijk. Het Hoofd Groen van de gemeente had veel affiniteit met biologische landbouw en liet zijn oog vallen op een gebied van 300 hectare dat was bestemd voor industrie. Samen met de afdeling ruimtelijke ordening, een clubje boeren en landbouwvoorlichters kregen zij in 1985 een wijziging van het bestemmingsplan voor elkaar en konden de eerste drie bedrijven zich vestigen. In 1987 kwamen daar vier bedrijven bij en in 1988 nog eens vijf, waaronder dat van ons.'

Voor de teler ging een wereld open. 'Ik had nu allemaal ervaren boeren om me heen en als ik iets niet wist of niet had, kon ik aankloppen bij een buurman. Dat gaf mij en de biologische landbouw een enorme stimulans. We kregen veel gangbare akkerbouwers op bezoek, van wie een aantal later is omgeschakeld.'

65 hectare

Arenosa groeide jaarlijks en meet nu 65 hectare. Op zijn land heeft Van Geffen altijd 'vergeten' groenten geteeld. In een vruchtwisseling van 1 op 6 verbouwt hij aardperen, schorseneren, pastinaken, wortelpeterselie, prei, suikermais en grasklaver.

Arenosa heeft ook een groenteverwerkingsbedrijf. 'Daar zijn we in 2010 mee begonnen', vertelt de ondernemer. 'Vanuit een supermarktketen kregen we de vraag of we biologische pastinaken konden leveren. Nu is nog maar 2 procent van de pastinaken die we verwerken van ons eigen bedrijf, de rest komt van andere bedrijven. Ze zijn bestemd voor supermarkten in binnen- en buitenland en Nederlandse natuurvoedingswinkels. De boven- en ondermaatse exemplaren leveren we aan industriële bedrijven. Afval, gras en klaver gaan in ruil voor mest naar mijn dochter, die is getrouwd met een biologische melkveehouder.'

Leveren uit bewaring

In de verwerkingsloods staan twee spoel- en twee verpakkingslijnen voor kleinverpakkingen van 500 gram in zakjes of op schaal. 'Begin augustus oogsten we de eerste nieuwe pastinaken en daarmee gaan we door tot half oktober', legt de teler uit. 'De rest van het jaar leveren we vanuit bewaring. We verwerken meer dan 100 hectare pastinaken, waarbij je per hectare ongeveer zestig kisten oogst. De meeste telers hebben een eigen opslagvoorziening en leveren op afroep aan ons. 'Het grootste deel komt hier uit de polder, maar in Noord-Brabant en Zeeland zitten ook een paar van onze toeleveranciers.'

De pastinaakoogst loopt van augustus tot half oktober.
De pastinaakoogst loopt van augustus tot half oktober. © Niels van der Boom

Arenosa heeft 25 mensen in dienst, van wie een deel uitzendkrachten, en verwerkt behalve pastinaken ook biologische prei, wortelpeterselie en schorseneren.

Biologisch

Tot 2005 heeft Van Geffen biologisch-dynamisch geteeld. Daarna heeft hij het wel weer opnieuw opgepakt, maar nu werkt hij alleen nog biologisch. 'In het verwerkingsbedrijf was het te ingewikkeld om de biologische en biologisch-dynamische groente te scheiden. Daarnaast is mijn zoon Sam in 2008 in het bedrijf gekomen en hij heeft niet veel affectie met het biologisch-dynamische gedachtegoed.'

Binnenkort komt een tweede zoon het bedrijf versterken. 'Na zijn studie wiskunde kon hij niet aarden op kantoor. Hij komt hier eerst een jaar in loondienst en dan zien we wel weer verder.'

De verwerkingsloods met spoel- en verpakkingslijnen.
De verwerkingsloods met spoel- en verpakkingslijnen. © Niels van der Boom

Meer vraag 'vergeten' wintergroenten
Jan van Geffen uit Lelystad verkoopt zijn groenten al jaren via Green Organics in Dronten. 'Wij verkopen biologische groenten aan de industrie, verwerkingsbedrijven en de versmarkt', zegt Robbert Blok, verantwoordelijk voor in- en verkoop van verse producten. 'Je merkt dat de vraag naar biologische 'vergeten' wintergroenten, zoals pastinaak, zowel nationaal als internationaal toeneemt. Supermarkten willen zich profileren met een assortiment dat bestaat uit meer dan de traditionele peen en uien.' Volgens Blok speelt de markt daarmee ook in op de vraag van de consument naar lokale en duurzaam gekweekte groenten. 'In de discussie daarover speelt de verpakking uiteraard ook een rol. Die hebben we nu nog nodig om het onderscheid te maken met gangbare groente. We hebben geëxperimenteerd met biologisch afbreekbaar plastic, maar hebben dat toch weer teruggeschroefd. Wat mij betreft een begrijpelijke keuze, want het was drie keer zo duur als plasticfolie, waarmee de groente ook nog eens langer vers blijft.'

Bekijk meer over:

Weer

  • Woensdag
    7° / 5°
    50 %
  • Donderdag
    5° / 4°
    90 %
  • Vrijdag
    6° / 4°
    70 %
Meer weer