Gezondere varkens en lagere voerkosten

Bij fermentatie van varkensvoer draait het om het toevoegen van melkzuurbacteriën die suikers omzetten in melkzuur waardoor de pH van het voermengsel snel omlaag gaat.

‘Fermentatie biedt meerdere voordelen’, zegt Bram van den Oever, nutritionist bij voerleverancier ForFarmers. ‘Het melkzuur draagt bij aan een betere darmgezondheid en het fermentatieproces zorgt voor een betere verteerbaarheid van de voerbestanddelen. Het gevolg is een gunstiger voederconversie.’
Varkenshouder Marko van Asten begon in Oost-Duitsland al in 2008 met fermentatie. ‘We zagen de voordelen en wilden daarvan profiteren’, vertelt Van Asten. Dat kwam niet uit de verf omdat het fermentatieproces niet in alle gevallen goed verliep. Negen van de tien keer lukte het prima. ‘Maar de tiende keer zagen we dat de varkens het voer niet lekker vonden. De oorzaak bleek ongewenste azijnzuurvorming te zijn.’
In 2010 startte Van Asten samen met ForFarmers en Weda Holland proeven om het fermenteren beter onder de knie te krijgen. Van den Oever: ‘Dat leverde ons belangrijke kennis op. Op basis van die onderzoeken is de bacteriecultuur aangepast, fermenteren we bij een hogere temperatuur en met andere grondstoffen. Deze kennis vormt de basis voor ons huidige fermentatieconcept Ferment+, waarbij we gecontroleerd fermenteren en het proces daardoor constant en betrouwbaar verloopt.’
Een belangrijk uitgangspunt van het concept is dat de grondstoffen worden gemengd met water van ongeveer 70 graden Celsius. ‘Daarmee pasteuriseren we als het ware de grondstoffen. Verderop in het fermentatieproces heb je dan geen last van ongewenste organismen als schimmels, gisten en enterobacteriën. Voor de goede melkzuurbacteriën is het daardoor makkelijker om het fermentatieproces op te starten.’
Na het mengen wordt de mix teruggekoeld naar 38 to 40 graden. Dan komt er een vloeibaar melkzuurbacteriemengsel bij in de tank en start het fermentatieproces. Dit duurt 8 tot 10 uur. In dit tijdsbestek daalt de pH van het voermengsel naar 3,5.
Het hele proces verloopt automatisch; ook de reiniging van de fermentatietank. ‘Het enige wat we iedere dag doen, is het visueel controleren van de reinheid van de fermentatietank voordat we weer beginnen met een nieuw mengsel’, vertelt Van Asten. ‘Het grote voordeel van zo’n geautomatiseerd proces is dat je geen fouten kunt maken.’
Bij Van Asten varieert het aandeel van het fermentatiemengsel in het voerrantsoen voor de varkens tussen de 15 en 50 procent. ForFarmers adviseert niet verder te gaan dan 70 procent. ‘Daarboven verlies je voordeel. Het voermengsel wordt dan te zuur en dat gaat ten koste van de opname door de varkens.’ Ook bevat het gefermenteerde product minder structuur met als gevolg wekere mest.
Uit het onderzoek van Van Asten en Forfarmers kwam ook naar voren dat door de betere verteerbaarheid het rantsoen minder hoge gehalten aan voedingsstoffen hoeft te bevatten. ‘Omdat de verteerbaarheid van bijvoorbeeld eiwit duidelijk verbetert, kun je volstaan met minder eiwit in het voer en heb je een lagere darmbelasting. Dure componenten als soja kunnen daardoor worden vervangen door zonnebloemzaadschroot en tarwe door rogge’, aldus nutritionist Van den Oever.

Alle diercategoriën

Van Asten gebruikt gefermenteerd voer bij alle diercategorieën. Zelfs zogende biggen krijgen het al. ‘En ze doen het er goed op. Door er al in het kraamhok mee te beginnen, voorkom je een speendip.’
Hij becijferde dat fermenteren hem een besparing oplevert op de rantsoenprijs van 0,8 tot 1 euro per 100 kilo en dat bovendien de voerconversie daalt. Daarnaast zijn er meer voordelen die Van Asten niet in harde bedragen kan uit drukken. Hij noemt het effect van de betere darmgezondheid op het antibioticagebruik. ‘En ziekteverwekkers als salmonella en PIA krijgen minder kansen.’
Van Asten en Van den Oever geven aan dat fermenteren ook zorgt voor een betere fosfaatverteerbaarheid. Van den Oever: ‘Omdat de mest 10 tot 20 procent minder fosfaat en stikstof bevat, is er minder grond nodig om die af te zetten.’

Herman Wijffels Innovatieprijs

Van Asten Group, Weda Holland en ForFarmers wonnen vorige week met hun gezamenlijke concept voor fermentatie van varkensvoer de publieksprijs van de Herman Wijffels Innovatieprijs 2015.
De winnaar van de publieksprijs (5.000 euro) wordt gekozen door stemmen via internet. Het publiek kiest voor een innovatie waarvan zij de meeste maatschappelijke en duurzame impact verwachten.
Met de Herman Wijffels Innovatieprijs stimuleert de Rabobank ontwikkelingen en innovaties met een maatschappelijke impact die bijdragen aan een duurzame toekomst.

Weer

  • Woensdag
    10° / -2°
    30 %
  • Donderdag
    10° / 2°
    30 %
  • Vrijdag
    9° / 3°
    20 %
Meer weer