Mansholt en idealen

Dagelijks bezetten Franse boeren snelwegen en plunderen zij vrachtwagens met niet-Franse agrarische producten. Alsof er hongersnood heerst en de boeren als een Robin Hood de buit kunnen verdelen onder de hongerigen. Voor die insteek kun je misschien nog enige sympathie opbrengen. Maar daar gaat het hen niet om. Zij strijden voor eerlijke prijzen, verlaging van de lasten en bescherming van de markt door de overheid. Uit onze achterban komt ook de roep om actie te voeren. Veel leden lopen tegen vergelijkbare economische problemen aan.
Dat is een mooi bruggetje naar de voorstelling ‘Mansholt’. Landbouwpoliticus én boer Sicco Mansholt was voor de naoorlogse voedselvoorziening een belangrijke speler. Nooit meer honger en als Nederland zelfvoorzienend worden. De boeren zijn onmisbaar voor die missie. De sociaaldemocraat zette in op onderzoek en onderwijs, rationalisatie en schaalvergroting. En dat heeft ons land ver gebracht.
Subsidies zouden van boeren arbeiders maken, meende Mansholt, omdat ze dan een vast inkomen hebben. Hij had meer plannen en wilde de grond van boeren kopen. Boeren zouden dan pachter worden en de staat zou kunnen bepalen wat en hoeveel er verbouwd zou gaan worden.
Wat als Mansholt zijn idealen helemaal had kunnen realiseren? Was het inkomen van de Franse boeren en onze leden dan beter geweest? Een leuk gedachte-experiment op een zaterdagavond, waar ik genoten heb van de voorstelling, maar we weten op maandagochtend dat de werkelijkheid anders is. De internationale markt stuurt de prijzen en niet de overheid. Interventies van de overheid leiden veelal tot kostprijsstijging. Konden we daar maar iets aan doen; eisen die steeds weer worden afgewenteld op de boer en tuinder. Dat drijft leden eerder de straat op.

Hans Huijbers