Geen beleid, geen winnaars

Verlenging van de melkquotering was door het streven naar liberale wereldhandel geen optie. Als overgangsregeling werd er ingezet op een zachte landing, een evenwicht in de markt na het wegvallen van de quotering. Jaarlijks een procent verruiming was niet afdoende, maar de EU-politiek was te stroperig om het beleid bij te stellen. De gevolgen zien we nu aan de fors stijgende aanvoer van melk.
In Nederland wordt het wegvallen van de quotering gevoeld als bevrijding. Bedrijven ontwikkelen zich op allerlei manieren met maar één doel: meer melk produceren. De hieraan gekoppelde productie van extra fosfaat zorgt dat we tegen de volgende beperking aan lopen, het fosfaatplafond. Een verrassing kan dit niet zijn geweest. Jaren geleden bouwden melkveehouders al flink grotere stallen, vooruitlopend op het einde van het quotum. Al twee jaar wordt er voorgesorteerd door massaal extra jongvee op te fokken en menigeen nam inhouding van superheffing voor lief door fors boven het quotum te melken.
Men hoefde dan ook geen helderziende te zijn om deze fosfaatproblematiek aan te zien komen. De coalitie is echter sterk verdeeld, PvdA wil geen extra vee, terwijl de VVD elke vorm van regulering afwijst. Bij gebrek aan beleid wordt de hete aardappel daarom bij de sector op het bord geschoven. De opdracht aan LTO en de zuivelindustrie om de fosfaatproductie onder het plafond te houden is natuurlijk een onmogelijke wanneer men nauwelijks middelen heeft om iets af te dwingen. Het besef dat er een nieuwe begrenzing aankomt is duidelijk tot de sector doorgedrongen, met averechts effect. Elke vrije ligbox wordt gevuld, desnoods met peperduur buitenlands vee en er worden nauwelijks dieren afgevoerd.
Binnen de sector wordt er met scheve ogen naar elkaar gekeken. De groeier wordt gezien als winnaar, maar heeft nog jaren nodig om de superheffingskosten terug te verdienen. De huidige opschalers hopen op een gunstige referentiedatum. Anderen leggen de verantwoordelijkheid voor extra regels en een dalende melkprijs bij groeiende collega’s. Ondertussen schuift staatssecretaris Dijksma de problemen een maand op en de ravage wordt alleen maar groter. Het gebrek aan daadkrachtig beleid levert vooralsnog slechts verliezers op, zeker geen winnaars.

Jack Rijlaarsdam