Mestinjecteur beperkt geur en stikstofverlies
Een hardnekkig geurprobleem bracht Henk Pelleboer uit Zwolle ertoe een eigen zodeninjecteur te ontwikkelen. De machine brengt drijfmest in grasland 10 tot 12 centimeter onder het maaiveld, waardoor geurhinder en stikstofverlies zouden afnemen. Na tientallen jaren ontwikkelen hoopt hij op bredere toepassing.
‘Biologisch met behoud van productie, met uitsluiting van chemische vervuiling. Dat is de stip op de horizon’, zegt de Overijsselse uitvinder. Daarbij streeft hij naar herstel van het biologische evenwicht voor bodem, plant, dier en voeding. Vanuit die gedachte werkte Pelleboer jarenlang op zijn landbouwbedrijf met melk- en vleesvee, gecombineerd met loonwerk.
Toen hij eind jaren tachtig steeds meer problemen ondervond met de bodem- en diergezondheid, ging Pelleboer op zoek naar een andere manier van boeren en bemesten. Hij mengde rundveemest met flotatieslib uit de pluimveeslachterij, maar dat zorgde voor geuroverlast. ‘Kippenmest stinkt gewoon enorm. Daar was de buurt niet blij mee en wijzelf ook niet’, vertelt hij.
Diverse toevoegingen aan de mest boden volgens de ondernemer geen oplossing. ‘Toen moesten we terug naar een technische oplossing.’ Zo ontstond zijn zodeninjecteur, die de mest dieper in de bodem brengt.
De stank was het hoofddoel; het beperken van stikstofverlies was eigenlijk bijvangst
Het boerenbedrijf van Pelleboer kwam later grotendeels stil te liggen na een langdurig juridisch conflict dat volgde op het instorten van een nieuwgebouwde stal in 1992. De melk- en vleesveetak verdwenen, maar Pelleboer bleef zijn mestinjecteur doorontwikkelen.
De mestinjecteur wordt hydraulisch de grond in gedrukt. Een snijschijf opent de graszode, waarna een ganzenvoet de mest op diepte in de bodem afgeeft. Wielen regelen de werkdiepte en een aandrukwiel sluit de ontstane naad vervolgens weer. De injectie-elementen staan ongeveer een halve meter uit elkaar. ‘De mest wordt volledig afgedekt. Sinds 1992 hebben we daardoor geen kunstmest meer hoeven kopen’, legt Pelleboer uit.
‘De ideale werkdiepte ligt op 10 tot 12 centimeter’, benadrukt Pelleboer. Diepe plaatsing stimuleert volgens hem de beworteling en opname van nutriënten en maakt de bovenlaag voedselarmer, waardoor onkruid minder kans krijgt. Ook gaat minder stikstof verloren. ‘De stank was het hoofddoel. Het beperken van stikstofverlies was eigenlijk bijvangst.’
Volwaardige veldproef
De bevindingen waren lange tijd vooral gebaseerd op ervaringen in het eigen bedrijf, totdat in 2025 een volwaardige veldproef met de mestinjecteur plaatsvond als een van de verkenningen binnen het onderzoeksprogramma Bemest op z’n Best. Daarin wordt gekeken hoe de ammoniakemissie bij het uitrijden van mest kan worden gehalveerd.
Het Louis Bolk Instituut onderzocht daarbij de effecten op bodem en grasland. ‘Je ziet geen mest meer. Je ziet alleen een strookje zwarte grond’, zegt onderzoeker Lennard de Jong. Volgens hem is daardoor een substantiële reductie van de ammoniakemissie te verwachten. Ook werd geen significante nitraatuitspoeling gemeten, zowel na de eerste snede als aan het einde van het groeiseizoen.
Aandachtspunten
Tegelijkertijd zijn er aandachtspunten. Zo raakte ongeveer 13 procent van het zodeoppervlak beschadigd. ‘Bij het oogsten van de eerste snede zag je nog duidelijk de sporen waar de injecteur had gesneden’, geeft De Jong aan. Volgens hem kan die schade in de praktijk een drempel vormen.
De grasopbrengst en stikstofwerking bleven ook achter. Over vier sneden leverde eenmaal 30 kuub bemesten met de injecteur 8,7 ton droge stof per hectare op, tegen 10,5 ton bij 30 kuub verdeeld over twee giften met een reguliere zodenbemester. De stikstofwerking bedroeg respectievelijk 24 en 59 procent.
Zodeschade beperken
De Jong wijst daarbij op de proefomstandigheden. ‘Het was extreem droog en de droogtegevoelige zandgrond had bovendien een verdichte onderlaag, waardoor de diepere mest mogelijk niet optimaal kon worden benut.’ Hij concludeert dat het noodzakelijk is om de zodeschade bij de mestinjecteur te beperken om de grasopbrengst en stikstofbenutting te verbeteren, voordat meerjarige praktijkproeven worden ingezet.
Pelleboer plaatst kanttekeningen bij de onderzoeksresultaten en de vergelijking met de reguliere zodenbemester. ‘Je moet anders leren denken’, stelt hij. De grasmat heeft tijd nodig om zich aan diepere bemesting aan te passen. Na herhaald gebruik groeien de wortels richting de mest en wordt de zode steviger. ‘Dan kun je die na het injecteren weer terugleggen.’
De mestinjecteur is klaar voor de praktijk, maar kan nog niet worden verkocht. Volgens Pelleboer ontbreekt medewerking van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Hij blijft aandacht vragen voor zijn uitvinding, waarvoor hij twee octrooien verwierf. Overtuigd van bredere toepassing blijft hij bij instanties aandringen op duidelijkheid. ‘De gestaag vallende druppel holt de steen uit. Je moet hem alleen wel laten druppelen.’
Mestinjecteur combineert bemesten en zaaien in één werkgang
De mestinjecteur kan met een snelwisselsysteem worden omgebouwd tot maiszaaimachine. Ook tijdens het zaaiseizoen blijft de machine inzetbaar voor mestinjectie op gras- en bouwland. Pelleboer wil daarmee vier werkzaamheden in één werkgang uitvoeren: ploegen, bemesten, cultiveren en zaaien. Dat moet volgens hem tijd, arbeid en brandstof besparen. Om deze functies binnen een machinelengte van twee meter te combineren, ontwikkelde Pelleboer twee gecombineerde duplo-zaaischijven. Volgens hem kan daarmee tot twee keer zo snel worden gereden. De schijven maken het bovendien mogelijk mais en veldbonen om en om te zaaien en later gezamenlijk te oogsten.
De zaaicombinatie is nog niet uitontwikkeld. Pelleboer experimenteert onder meer met mestplaatsing op twee dieptes en wil daarbij de bestaande grasmat zoveel mogelijk behouden. Eerdere proeven leverden nog verbeterpunten op. Bij volgende proeven wil hij de bovenlaag licht bewerken, zodat mais en bonen een voorsprong krijgen voordat het gras zich herstelt. ‘Er moet nog veel onderzoek gebeuren, want het is een nieuw traject’, zegt Pelleboer.
Bekijk meer over:
Lees ook
Marktprijzen
Meer marktprijzen
Laatste nieuws
Nieuwste video's
Kennispartners
Meest gelezen
Nieuw op MechanisatieMarkt.nl
-

Lemken Juwel 8 iV 4 schaar ploeg (MID) #517314
Gebruikt, P.O.A.
-

John Deere 6R 155 trekker (ZAN) #64179
Gebruikt, P.O.A.
-

Vast schroef Euro haken
Gebruikt, € 85
-

Lemken Karat 10/300 incl. MultiHub 200 (ZIJ) #782627
Gebruikt, P.O.A.
Vacatures
Ondernemer/ Bedrijfsleider Fruitteelt (met participatie mogelijkheid)
Landgilde - Goirle
Projectleider Transitiebegeleiding - Natuurinclusieve Landbouw
Wij.land - Abcoude (De Ronde Venen)
(senior) vergunningverlener agrarische bedrijven
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant - Eindhoven
Financieel Administratief Medewerker Agrarisch
Wageningen University & Research - Wageningen
Vakspecialist / Docent Teelt
Lentiz MBO Middelharnis - Sommelsdijk
Weer
-
Dinsdag12° / 2°100 %
-
Woensdag11° / 8°85 %
-
Donderdag10° / 5°90 %
















