Verdeeldheid in Kamer en Europa over landbouwmiljarden in EU-begroting

Aanleiding voor de discussie is een nieuw onderhandelingsvoorstel van het Ierse EU-voorzitterschap. Volgens partijen worden daarin toekomstgerichte uitgaveposten – zoals innovatie, concurrentievermogen, defensie en onderzoek – geraakt, terwijl landbouw- en regiofondsen worden ontzien.

De Ieren houden het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)-budget weliswaar overeind met 294 miljard euro van de in totaal 2 biljoen euro voor het MFK 2028-2034. Maar ze willen wel de ondergrens voor de hectarepremie verlagen van 130 naar 90 euro en een maximum stellen aan de GLB-basissteun.

In de Tweede Kamer pleiten de coalitiepartijen D66, CDA en VVD voor het moderniseren van het EU-budget. Zij geven meer prioriteit aan beleidsdoelen als veiligheid, migratie, innovatie, klimaat en concurrentievermogen.

Zelfstandig landbouwbudget

Daartegenover staat BBB. Kamerlid Caroline van der Plas pleitte juist voor een groter en zelfstandig landbouwbudget zonder bezuinigingen. Volgens haar partij moet voedselzekerheid weer centraal komen te staan in het GLB en mag geld niet worden verschoven naar andere Europese beleidsdoelen. Een motie die hiertoe opriep, werd bij de stemmingen woensdag verworpen.

Minister-president Rob Jetten koos tijdens het debat de zijde van de partijen die willen moderniseren. Het kabinet vindt dat landbouwuitgaven nu niet in balans zijn met nieuwe prioriteiten zoals defensie, concurrentievermogen, digitalisering en innovatie. Nederland wil daarom juist kritisch kijken naar pijler 1 van de begroting, waarin het landbouwbeleid is ondergebracht.

Lees ook: Nederland stuurt EU-begrotingsplan ‘per ommegaande retour’

Onder de Europese regeringsleiders duurt de discussie over het meerjarenbudget nog altijd voort. Bij aanvang van de EU-top over de begroting donderdag is de verdeeldheid nog groot. Nederland wil, net als Duitsland, Zweden, Denemarken, Finland en Oostenrijk, honderden miljarden van het commissievoorstel afhalen.

Daarnaast vinden de zes nettobetalers aan de EU dat er meer geld moet gaan naar concurrentiekracht en defensie. Dat geld moet worden weggehaald bij de budgetten voor landbouw en armere regio’s. Oost-Europese lidstaten en landen als Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal en Griekenland willen juist een sterk GLB-budget overeind houden.