Farm to Knit produceert duurzame kleding van Kempisch heideschaap

Loeki Knippenberg ging na het afronden van de textielopleiding op zoek naar werk waarbij ze haar liefde voor textiel en dieren kon combineren. Ze kwam terecht in Amsterdam, waar ze aan de slag ging in een atelier bij een schapenboerderij. Nadat ze erachter kwam dat een deel van de gebruikte wol van schapenhouder Sjraar van Beek uit Limburg kwam, nam ze het initiatief om naast haar werkzaamheden in Amsterdam nog twee dagen bij te springen bij Van Beek. Toen ze uiteindelijk terug naar Limburg verhuisde, begon ze haar bedrijf Farm to Knit bij hem op het erf.

‘Ik zei tegen Sjraar: hoe leuk zou het zijn als we aan iedereen die hier komt, kunnen laten zien wat je allemaal met wol kan door hier een atelier te beginnen’, blikt Knippenberg terug. Het atelier bevindt zich in de Beatrixhoeve in Roermond, op dezelfde locatie als het bedrijf van Sjraar van Beek. Hij richtte in 1988 Landschapsbeheer De Wassum op. Tien jaar geleden begon hij met het fokken van schapen op de kwaliteit van hun vacht, met als resultaat een zachtere, niet-kriebelige wol: ideaal om kledingstukken van te maken.

Bij het scheren van de dieren worden plukjes wol afgenomen om op te sturen voor onderzoek met een micronagemeter. Met behulp van de resultaten kunnen de schapen met de beste wol worden geselecteerd, waar vervolgens weer mee doorgefokt wordt. Knippenberg en Van Beek hebben via deze techniek inmiddels een zachtheid van circa 28 micron bereikt voor volwassen ooien en 25 à 26 micron voor lammeren.

Bij een wasserij en spinnerij wordt de wol verder verwerkt. In de meeste gevallen wordt de wol van de Kempische heideschapen gecombineerd met wol van alpaca’s, om zo een nog zachter product op te leveren. Daarbij vormt de witte wol van de schapen in combinatie met de gekleurde wol van de alpaca’s een mooie variatie aan melangekleuren.

Duurzaam eindproduct

Bij Farm to Knit worden kledingstukken op bestelling en op maat gemaakt. Hierdoor voorkomt Knippenberg overbodige voorraad en zijn klanten verzekerd van een goedpassend product. Doordat de truien gemaakt worden van natuurlijke materialen, kunnen ze veel langer gedragen worden dan kleding van synthetische materialen. Bij goed onderhoud gaat een wollen trui tot wel tachtig jaar mee.

Knippenberg is zich ervan bewust dat haar producten niet voor iedereen interessant zijn. Momenteel bestaat haar klantenkring voornamelijk uit jonge moeders en de oudere generatie. Ze merkt echter dat duurzaamheid voor veel mensen steeds belangrijker wordt, waardoor ze langzaam weer teruggaan naar wol. Knippenberg merkt dat op dit moment veel mensen erover denken, maar de prijs als een laatste drempel zien.

‘Het is een duurder kledingstuk en je moet er echt over nadenken voordat je het koopt, maar je koopt wel één keer een wollen trui die vervolgens tachtig jaar mee kan gaan. Dat is de afweging die mensen moeten maken’, stelt ze. Mede daardoor kiest Knippenberg ervoor om tijdloze kledingstukken te maken in neutrale, rustige kleuren en ontwerpen.

Burger betrekken

Een leerzame wandeling met de herder, een informatieve middag over de schapenhouderijsector of een teamuitje in de Beatrixhoeve: Knippenberg en Van Beek investeren naast de standaard werkzaamheden in het betrekken van de ‘normale burger’ bij de boerderij. Ook stellen ze hun bedrijven open voor scholen, om zo leerlingen iets bij te brengen over de schapenhouderij.

Tijdens die informatieve bijeenkomsten is er niet alleen aandacht voor het houden en verzorgen van schapen, maar ook voor het heidebeheer dat erbij komt kijken. Bezoekers krijgen het hele plaatje te zien: de leuke kanten van het werk als boerin, maar ook de moeilijke beslissingen die soms genomen moeten worden. Knippenberg: ‘Het is niet niet altijd rozengeur en maneschijn. Er zijn ook minder leuke periodes, maar dat hoort erbij.’

Lees ook: 'Texelaars moeten beeldbepalend blijven voor hun eiland'

De jonge ondernemer benadrukt dat veel mensen niet weten wat het betekent om schapenhouder te zijn. Ze vindt het erg leuk om buitenstaanders iets te leren over dit vakgebied. ‘Het is fijn om mensen uit te kunnen leggen hoe het in zijn werk gaat met de schapen, want er is veel onwetendheid over de sector. En het is ook leuk om met bezoekers en schapen te gaan wandelen en ze te vertellen over de gang van zaken op de boerderij.’

Innovatief natuurbeheer

Wanneer Knippenberg de heide opgaat, is ze niet alleen verantwoordelijk voor de kudde. Naast dat ze naar verschillende locaties gaat om de schapen te laten grazen, is ook de nazorg van de heide onderdeel van haar takenpakket. Zo zorgt ze ervoor dat ongewenste boompjes, zoals vogelkers of beukenstruiken, worden weggehaald of opgegeten, zodat het landschap niet overwoekerd raakt.

De kwetsbaardere heide is vervolgens weer vrij om stikstof op te nemen. Met het landschapsbeheer zorgt Knippenberg dus niet alleen voor het begaanbaar houden van de natuur, maar draagt ze ook bij aan het in stand houden van het kruidenrijke grasland.