Minder varkens, meer mest: POV zet vraagtekens bij CBS-cijfers

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verwacht dat de varkenshouderij in 2026 het sectorale fosfaatplafond met 1,2 miljoen kilo (+4,3 procent) overschrijdt. Voor stikstof gaat het om een overschrijding van 3,9 miljoen kilo (+5,5 procent). In reactie op deze cijfers schrijft landbouwminister Jaimi van Essen aan de Tweede Kamer dat dit mogelijk gevolgen heeft voor het beleid rond het afromen van varkensrechten.

De POV kan de hoge excretiecijfers op dit moment niet verklaren. ‘Deze cijfers kwamen voor ons uit de lucht vallen en kunnen wij nog niet herleiden’, stelt de belangenorganisatie in een reactie. ‘De sector krimpt enorm en toch nemen de excretiecijfers toe. Dat roept veel vraagtekens op.’

Na de publicatie van de CBS-cijfers heeft de POV direct vragen gesteld aan zowel het ministerie van LVVN als het CBS. De organisatie wil inzicht krijgen in de rekensystematiek en onderliggende cijfers. ‘Wij zetten ons ervoor in om besluitvorming op basis van feiten en correcte data te laten plaatsvinden.’

Lees ook: Afroming varkensrechten weer aan de orde, daling mestproductie blijft uit

Volgens de POV is bovendien al langer bekend dat de CBS-cijfers achterlopen op de actuele ontwikkelingen in de varkenssector. Het statistiekbureau baseert de dieraantallen op de jaarlijkse meitelling. Krimp die later in het jaar plaatsvindt, bijvoorbeeld door opkoopregelingen, wordt daardoor pas in de meitelling van het daaropvolgende jaar zichtbaar.

De belangenorganisatie wijst daarnaast op een verschil tussen de CBS-dieraantallen en de eigen productiemonitor. Volgens haar is sprake van een substantiële daling van het aantal dieren: ruim 200.000 vleesvarkens en circa 20.000 zeugen met de bijbehorende biggen zijn verdwenen.

Hogere stikstofnormen

Een mogelijke verklaring voor de stijgende excretiecijfers is volgens de POV de verhoging van de stikstofnormen in het voorjaar. ‘Als de sector krimpt en de stikstofexcretiecijfers vervolgens steeds naar boven worden bijgesteld, is het inderdaad nooit genoeg’, schrijft de organisatie.

De POV benadrukt dat de varkenshouderij bovendien al eerder met een forse restopgave is geconfronteerd. Zij heeft destijds aangegeven die opgave buitenproportioneel en oneerlijk te vinden.

Eerst moeten de cijfers en achterliggende berekeningen volledig kunnen worden geduid, voordat de belangenorganisatie met een definitieve inhoudelijke reactie komt. ‘Zodra de cijfers sluitend zijn en we de verklaring van de overschrijding hebben, geven we een meer inhoudelijke reactie.’