‘Vergroening vergt meer dan pilots’

De vergroening in de tuinbouw is in volle gang. Er zijn allerlei mooie initiatieven waarmee de sector de handschoen oppakt en de schouders eronder zet. 100% Groen Geteeld is hiervan het meest bekend, maar ook daarbuiten gebeurt er van alles. Ook wij zitten midden in de vergroening, we doen graag mee, starten daarnaast onze eigen initiatieven en wisselen graag kennis en ervaringen uit op verschillende podia. En toch maak ik me grote zorgen…

Binnen deze initiatieven maken we met elkaar snelheid op vergroening en ontstaat een duidelijke boodschap naar buiten. Ik word er erg vrolijk van wanneer ik aansluit bij een pilotbijeenkomst en de gezamenlijke energie ervaar die vrijkomt. In pilots voor chrysant, kalanchoë, phalaenopsis, gerbera, roos, tomaat en paprika zoeken we samen met telers, specialisten en fabrikanten naar groene oplossingen die niet alleen op papier kloppen, maar ook in de kas overeind blijven. Tot zover niets aan de hand, zou je zeggen.

Data, ICM en AI

In een ideale wereld komt alles samen. Data uit de kas, specialistische Integrated Crop Management (ICM)-kennis en kunstmatige intelligentie (AI) vormen één betrouwbaar systeem. We grijpen precies op tijd in, kiezen de juiste groene oplossing en maken die kennis 24 uur per dag beschikbaar voor iedere teler. De kosten dalen, de gewasbescherming wordt groener en iedereen is tevreden. Maar zo ver zijn we nog niet...

Precies daar begint mijn zorg. De weg naar vergroening, via de vele pilots die er nu zijn, vraagt veel tijd, geld, overleg en inzet van specialisten. Telers steken veel tijd en middelen in de pilots en er komen heel veel onderzoeksuren bovenop de ‘reguliere begeleiding’ door specialisten. Waar mogelijk denken fabrikanten mee en komt er nieuwe kennis uit projecten rond bijvoorbeeld bankerplanten of het effect van groene middelen op biologie.

Dit levert waardevolle inzichten op, maar legt ook de vinger op de zere plek: als iedere stap vooruit zoveel maatwerk vraagt, hoe brengen we dit dan straks van vijftig pilots naar duizenden tuinbouwbedrijven? De huidige manier van het zoeken naar antwoorden via pilots is onvoldoende schaalbaar.

Praktische werkwijzen

Wat we in pilots leren, moet sneller worden vertaald naar praktische werkwijzen die specialisten en telers op veel meer bedrijven kunnen toepassen. Die versnelling zit hem niet in simpelweg meer pilots draaien. We moeten slimmer omgaan met wat we leren, inzichten moeten sneller worden vertaald naar praktische werkwijzen en worden verankerd in teeltplannen. Niet als kant-en-klaar recept, maar als sterke basis waarmee telers en specialisten sneller de juiste keuzes kunnen maken.

Data en AI moeten daarin een veel grotere rol krijgen. We moeten maximaal benutten wat er al is aan data en inzetten op het verzamelen van de gegevens die nog ontbreken. Het vakmanschap van specialisten zal niet worden vervangen, maar patronen kunnen sneller worden herkend en inzichten kunnen breder worden gedeeld.

De volgende stap moet schaalbaar zijn. En ja, daar krijg ik nieuwe energie van. Bouwen aan de toekomst, een nieuwe werkwijze voor onze technische mensen, met volle inzet van data, AI en de nieuwste technieken. Met dit beeld voor ogen gaan we ervoor, elke dag opnieuw. Blijven vergroenen, elke stap vooruit is er een. Maar wel met een kritische blik op de vraag wat haalbaar en schaalbaar is.