Nauwelijks nog export mogelijk vanuit Zwarte Zeegebied

‘Rusland terroriseert de boel en probeert de voedselvoorziening te frustreren. Het is goed dat de wereld opnieuw te zien krijgt waartoe de Russen in staat zijn’, zegt Kees Huizinga vol afschuw. De Nederlandse boer in Oekraïne schetst de situatie op zijn eigen bedrijf, waarbij hij aan de ene kant tevreden is over de graanoogst, maar ook opmerkt dat export geen optie is.

‘Russische raketaanvallen zijn gericht op graanschepen en -opslagfaciliteiten in de buurt van Odessa aan de Zwarte Zee. We moeten voorlopig zorgen voor graanopslag in onze eigen silo’s’, zegt Huizinga. Zijn verhaal sluit aan op de analyse van Rabobank. Marktspecialisten van de bank melden dat, naast de vijandelijkheden van Rusland die gericht zijn op de export via de Zwarte Zee, ook het transport vanuit Oekraïne via de Donau wordt beperkt. Dit is een gevolg van lage waterstanden.

Aanvallen op olietankers

Zelf ondervindt Rusland overigens veel hinder van de aanvallen van Oekraïne op olietankers in de Zee van Azov, ten oosten van schiereiland De Krim. Het belemmert de Russische brandstofvoorziening en de graanexport. Bovendien zorgen de hoge dieselprijzen voor een enorme stijging van de oogstkosten voor graantelers in Rusland.

Tarwe uit Rusland en Oekraïne is doorgaans vooral bestemd voor landen in het Midden-Oosten en Afrika. Volgens Rabobank zullen grote afnemers, zoals Tunesië, voor hun aanbestedingen nu eerder kiezen voor duurdere leveringen uit andere regio’s. Denk aan de Verenigde Staten, Argentinië, Australië en de Europese Unie.

Opbrengsten vallen tegen
Het effect van de geopolitieke onrust wordt extra versterkt door de tegenvallende opbrengstprognoses op het noordelijk halfrond. In grote delen van Europa zorgen droogte en hitte ervoor dat de tarweproducties naar beneden zijn bijgesteld. Frankrijk verwacht dat de oogst 4 procent lager is dan vorig jaar. Ramingen in Duitsland gaan uit van minder dan 20 miljoen ton tarwe, tegenover 22,6 miljoen ton in 2025. Ook in de Verenigde Staten is sprake van schade aan het gewas door droogte en bovendien is het te oogsten areaal het laagste sinds 1877.

Vanwege de genoemde oorlogshandelingen zijn de internationale noteringen voor granen sterk gestegen. De Matif in Parijs noteerde afgelopen week voor maaltarwe op levering in september tot 245 euro per ton. Dat is de hoogste notering in twee jaar tijd. Ook de noteringen voor latere leveringscontracten staan flink in de plus.

Grote voorraden

In een vooruitblik op de tarwemarkt melden de marktanalisten van Rabobank dat zij verwachten dat het huidige prijsniveau voorlopig gehandhaafd blijft of zelfs nog licht gaat stijgen. Ze baseren dit op geopolitieke verstoringen, klimaateffecten en bijvoorbeeld schaarste van kunstmest.

Tegelijkertijd verwijzen de analisten naar de nog relatief grote wereldwijde tarwevoorraden. Juist die voorraden kunnen ervoor zorgen dat kopers die voor de korte termijn voorzien zijn een afwachtende houding aannemen. Zij doen dit in de hoop dat Rusland en Oekraïne later in het seizoen goedkopere tarwe kunnen aanbieden.