Mechanische snoei in fruit biedt steeds meer opties

‘Met de huidige arbeidskosten is een investering in apparatuur voor mechanische snoei binnen een jaar is terugverdiend’, is de overtuiging van Richard van der Linden van Van der Linden Fruitteelt Machines in Dreumel. ‘Wij rekenen met een arbeidsbesparing van zo’n 50 procent. Als een fruitteler normaal 80 uur per hectare snoeit dan is hij met mechanische snoei en vervolgens een correctiesnoei ongeveer 40 uur kwijt. Op een areaal van 20 hectare praat je dan over een serieuze kostenbesparing.’

Mechanisatiebedrijf Van der Linden was één van de partijen die tijdens de Perendag een toelichting gaf op apparatuur die gebruikt wordt voor mechanisch snoeien. De dag werd georganiseerd door adviesorganisatie Delphy, de Nederlandse Fruittelersorganisatie (NFO) en ZLTO bij Van Rossum Fruit in Stavenisse op het Zeeuwse eiland Tholen. Op dit grote fruitteeltbedrijf is afgelopen jaar ook voorzichtig geëxperimenteerd met mechanische snoei in peren.

Voor Nederland is Van der Linden importeur voor het merk Stocker. Deze fabrikant uit Zuid-Tirol brengt voor mechanisch snoeien in fruitgewassen frames op de markt die eenvoudig te monteren zijn op smalspoortrekkers en modulair opgebouwd kunnen worden met verticale en horizontale zaagbalken. Van der Linden legt uit dat met name veel perentelers beginnen met een zaagbalk voor de koppen en daarna uitbreiden met een verticale zaagbalk voor de zijkanten van de bomen.

Venstersnoei op gesteltakken

Een relatief nieuwe ontwikkeling die de leveranciers van mechanisch snoeiapparatuur lieten zien tijdens de Perendag waren de kortere horizontale balken voor de zogeheten venstersnoei. Deze balken zijn te monteren op de bestaande frames. Hiermee kunnen ook gesteltakken op verschillende hoogtes in de bomen mechanisch worden gesnoeid. Dat moet resulteren in nog meer tijdsbesparing.

Volgens de technisch specialisten zijn bij een snelheid van 1,5 tot 2 kilometer per uur door de boomgaard takken met een diameter van maximaal 2,5 centimeter tot 4 centimeter goed te snoeien. De maximale takdikte is afhankelijk van de gebruikte techniek, waarbij zagen met zaagblad wat robuuster te werk gaat dan zagen met sterbladen of snoeibalken met mechanische knipelementen.

De extra tijdsbesparing met venstersnoei wordt bevestigd door productspecialist Peter Kuijlen van ZHE Trading, de importeur van machines voor mechanische snoei van het merk Rinieri. Deze Italiaanse fabrikant onderscheidt zich qua snoeiarmen met balken die voorzien zijn van mechanische knippers. Dit in vergelijking met zaagbladen en messenbladen. Het voordeel van daadwerkelijk knippen is volgens Kuijlen de gladdere snoeiwonden die ontstaan.

Voorzichtig beginnen

Kuijlen vertelt dat ZHE Trading sinds ongeveer 2018 mechanische snoeiapparatuur verkoopt aan Nederlandse fruittelers. ‘Aanvankelijk was er vooral belangstelling vanuit de appelteelt. Perentelers zijn in eerste instantie begonnen met koppensnoeiers. Dit wordt geleidelijk uitgebouwd met verticale snoeibalken en nu dus venstersnoeiers. Peren zijn echter bij uitstek geschikt voor mechanische snoei vanwege de opgaande takstand. Verder merken we dat telers vaak voorzichtig beginnen en langzaam steeds meer durven. Het beste is om te starten in een jaar met genoeg bloemknoppen.’

Volgens Kuijlen zijn er van het merk dat ZHE Trading vertegenwoordigt inmiddels zo’n vijftig frames voor mechanische snoei in Nederland verkocht. Hij spreekt over een investering van iets meer dan 20.000 euro, afhankelijk van de modulaire opbouw. Van der Linden geeft een vergelijkbare richtprijs, maar wel met de aantekening dat bij een volledige uitrusting de investering kan oplopen tot zo’n 35.000 euro. ‘We hebben inmiddels enkele tientallen kopsnoeiers verkocht en merken dat er geleidelijk meer vraag komt naar het vensterzagen.’

Fruitteler André Alkemade in het Zeeuwse Sint Maartensdijk experimenteert op zijn eigen bedrijf met mechanische snoei. Hij maakt gebruik van een redelijk eenvoudige snoeiarm van de Poolse fabrikant Pro CNC, die ook is uitgerust met horizontale armen met zaagbladen voor venstersnoei. ‘We hebben met de fabrikant de bestaande apparatuur voor de appelsnoei aangepast voor peren en dat is goed gelukt. Mijn eerste ervaringen met mechanische snoei van ook de gesteltakken zijn positief. Ik bespaar inmiddels zo’n veertig tot vijftig uur per hectare.’

Met en zonder correctiesnoei

Speciaal voor de Perendag heeft Alkemade met zijn apparatuur op het fruitbedrijf van Van Rossum objecten aangelegd waarbij mechanische snoei met en zonder handmatige correctiesnoei wordt vergeleken met traditioneel volledige handsnoei. Deze praktijkdemo is uitgevoerd in een intensief plantsysteem met bomen van de rassen Conference en Beurré Alexander Lucas op een afstand van 50 centimeter in de rij.

Bij een toelichting op de objecten vertelt teeltadviseur Christian van Os van Delphy dat komend najaar tellingen worden gedaan. Daarbij wordt met name gekeken naar de opbrengsten en kwaliteit van de geoogste peren. Op het oog zijn er nu nog geen grote verschillen te zien. Wel heeft Van Os de indruk dat er in het object van Beurré Alexander Lucas zonder correctiesnoei iets minder peren hangen.