Kleiner areaal leidt tot minder export pootaardappelen

De afzet van Nederlandse pootaardappels blijft dit seizoen duidelijk achter bij vorig jaar, blijkt uit de nieuwste cijfers van de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO). Tot en met 30 april is in totaal ruim 732.000 ton pootgoed geëxporteerd, ruim 85.000 ton minder dan een jaar eerder. Daarmee is het verschil met vorige maand opgelopen tot circa 4.000 ton, toen het nog 81.000 ton bedroeg.

Met name binnen Europa is de terugval zichtbaar. Duitsland, Spanje en Roemenië hebben bijna een kwart minder gekocht dan vorig jaar. België, traditioneel de grootste afnemer, importeerde tot en met april ruim 123.000 ton Nederlands pootgoed, zo’n 8.000 ton minder dan vorig jaar.

Die zwakke vraag sluit aan bij de ontwikkelingen in het buitenlandse aardappelareaal. In Vlaanderen hebben telers hun areaal dit seizoen fors teruggeschroefd. Uit een recente peiling van Viaverda blijkt dat het areaal gemiddeld met bijna 20 procent is gedaald, waarbij vooral kleinere en middelgrote bedrijven stevig hebben ingeleverd.

In totaal geeft meer dan 80 procent van de Vlaamse telers aan minder aardappelen te hebben geplant. Deze forse krimp is een reactie op de aanhoudend zwakke marktomstandigheden en vertaalt zich direct in een kleinere behoefte aan pootgoed.

De voorlopige inschatting is dat het totale aardappelareaal in Vlaanderen dit seizoen opnieuw ruim onder de 100.000 hectare zal uitkomen, na de piek in 2025. Toen bedroeg het totale areaal volgens Statbel 107.685 hectare, inclusief 8.028 hectare vroege aardappelen, 3.324 hectare pootgoed en 96.333 hectare bewaaraardappelen. Voor Wallonië zijn nog geen cijfers beschikbaar. Marktkenners verwachten daar een gematigder daling.

Daling Duits areaal

Duitsland laat een sterkere daling zien: de export van pootgoed naar onze oosterburen ligt circa 25.000 ton lager en komt uit op ongeveer 78.000 ton. Dat is het laagste niveau in tien jaar. Er is daar sprake van een duidelijke areaalvermindering, zij het minder uitgesproken.

Volgens de Duitse statistiekdienst Destatis komt het aardappelareaal dit jaar uit op 280.400 hectare, een daling van circa 22.000 hectare (-7,1 procent) ten opzichte van vorig seizoen. Regionaal zijn er verschillen, maar over de hele linie is sprake van krimp. In de grootste teeltregio Nedersaksen daalt het areaal met 5 procent tot 132.500 hectare, terwijl Noordrijn-Westfalen een sterkere krimp van 9 procent noteert. In Zuid-Beieren blijft de daling beperkt tot 2 procent.

Daarnaast kiezen Duitse akkerbouwers vaker voor alternatieven als graan, terwijl ook het suikerbietenareaal aanzienlijk afneemt. Deze daalt naar verwachting met 48.700 hectare tot 338.700 hectare. Ondanks de daling blijkt de totale inkrimping minder groot dan voorzien. Mogelijke verklaringen zijn het gebruik van relatief goedkoop eigen pootgoed, het gebrek aan rendabele alternatieven en de drang van telers om investeringen in opslag, land en mechanisatie optimaal te benutten.

Frankrijk vormt een uitzondering. Ondanks een verwachte areaalkrimp van 5 procent weet Nederland daar meer pootgoed te slijten. De Fransen namen tot en met april bijna 45.000 ton pootgoed af, een stijging van 2.000 ton ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder; een nieuw record.

Door het moeizame aardappeljaar daalt de pootgoedexport naar de vroege gebieden in Zuid-Europa flink. De Italianen kwamen 6.000 ton lager uit dan vorig jaar en bleven steken op nog geen 51.000 ton pootaardappelen. Ook Spanje neemt nog geen 40.000 ton af, waar dit een jaar eerder nog ruim 51.000 ton bedroeg.

Buiten Europa zijn de resultaten gemengd. Noord-Afrikaanse landen als Algerije en Libië laten juist groei zien, terwijl Egypte minder afneemt. Algerije ontving tot vorige maand ruim 91.000 ton, een groei van 5.000 ton. Ook Libië klom met 5.000 ton naar ruim 11.000 ton.

Marokka stabiel, Egypte daalt

Marokko bleef met ruim 23.000 ton op hetzelfde niveau als vorig jaar. Egypte daalde juist in volume. Waar vorig jaar nog ruim 31.000 ton werd afgenomen, is dat dit jaar nog maar net 23.000 ton. Een daling van 8.000 ton.

De export van pootgoed naar Cuba ligt al enkele maanden stil. Dat hangt indirect samen met het Amerikaanse embargo tegen het land. De stilgevallen export heeft vooral een financiële oorzaak. Waar pootgoed eerder prioriteit kreeg en er budget beschikbaar was, is de Cubaanse staatskas vorig jaar uitgeput geraakt. Rekeningen over het seizoen 2023-2024 zijn niet betaald, waarna de aardappelexporteurs besloten geen nieuwe leveringen meer te doen.

De sluiting van de Straat van Hormuz is vooralsnog niet direct zichtbaar in de afzetcijfers richting de Golfstaten. Alternatieve handelsroutes lijken hiervoor de oorzaak. Opvallende stijger in het Midden-Oosten is Syrië, met een toename van ruim 11.000 ton pootgoed. De export naar dat land is daarmee gegroeid met bijna 10.000 ton ten opzichte van een jaar eerder.

Bekijk de actuele prijzen van pootaardappelen op onze marktpagina