Greenpeace verlangt in hoger beroep meer stikstofreductie van de Staat

De Staat ging in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank van januari 2025. Daarin oordeelde de rechter dat de Staat in 2030 50 procent van de stikstofgevoelige natuur moet beschermen, met prioriteit voor de meest urgente natuurtypen die centraal stonden in de zaak. Hoewel dit vonnis direct moest worden uitgevoerd, zijn er volgens Greenpeace in het afgelopen jaar geen effectieve maatregelen genomen door de overheid. De organisatie beticht het huidige en het vorige kabinet van vertragen en traineren.

Greenpeace schaart hieronder bijvoorbeeld dat het kabinet-Schoof tevergeefs een nieuwe derogatie van Brussel probeerde te krijgen om meer mest te mogen uitrijden. Ook verwijt de milieuorganisatie dat het kabinet-Schoof de gebiedsaanpak heeft stilgezet en het beschikbare fonds heeft geschrapt. Daarnaast zetten zowel het kabinet Schoof als het kabinet-Jetten in op het invoeren van een rekenkundige ondergrens, een omslag naar doelsturing en het vervangen van de huidige, op de KDW gebaseerde wettelijke doelen door emissiedoelen. Greenpeace noemt dat geen effectieve maatregelen.

Nieuw onderzoeksrapport

Inmiddels hebben zowel de Staat als Greenpeace hun zienswijze bij het gerechtshof schriftelijk kenbaar gemaakt. Het kabinet-Jetten stelt dat het 2030-doel ‘niet uitvoerbaar’ is in de tijd die nog resteert tot 2030. Greenpeace denkt daar anders over en schermt met een nieuw onderzoeksrapport van adviesbureau Ecorys dat maandag is gepubliceerd.

Ecorys concludeert in het rapport ‘Haalbaarheidsstudie doelen Wet Stikstofreductie en Natuurherstel’ aan de hand van concrete maatregelenpakketten dat het vonnis, evenals een hogere doelstelling van 74 procent onder de KDW in 2030, haalbaar is en de maatschappij veel oplevert. Het adviesbureau concludeert, in lijn met Wageningen University & Research en Gispoint 2025, dat de haalbaarheid en maatschappelijke baten toenemen wanneer er gebiedsgericht wordt gewerkt. Een bepaalde mate van verplichtende maatregelen is daarbij noodzakelijk.

De onderzoekers van Ecorys zeggen dat de studie bevestigt dat de wettelijke doelen niet alleen haalbaar zijn, maar ook dat nú ingrijpen juist veel oplevert. De nettobaten stijgen naarmate er wordt gekozen voor een hoger doel. Dit geldt volgens de onderzoeker zeker wanneer er slimme gebiedsgerichte keuzes worden gemaakt, zoals het instellen van zones rond Natura 2000-gebieden tussen de 1 en 2 kilometer.

Stikstofplannen

Het kabinet denkt overigens ook na over zones rond deze natuurgebieden, maar heeft nog geen besluit genomen over de omvang. Landbouwminister Jaimi van Essen presenteert op 26 juni zijn plannen voor de stikstofaanpak.

Het is onduidelijk wanneer het gerechtshof het hoger beroep behandelt. Greenpeace houdt rekening met een zitting in het najaar of begin volgend jaar.