‘Dilemma’s rondom dierwaardige veehouderij’

Het kabinet wil de ontwerp-AMvB rond de zomer naar de Tweede Kamer sturen. De eerste regels treden op zijn vroegst op 1 januari 2027 in werking. Stip aan de horizon: in 2040 moet de veehouderij ‘dierwaardig’ zijn. Enkele voorbeelden van maatregelen zijn: koeien nog vaker in de wei, meer ruimte en rustplaatsen voor pluimvee en biggen langer bij de zeug.

In het convenant is afgesproken dat de nieuwe regels pas ingaan als de randvoorwaarden zijn ingevuld. Pas bij een goed verdienmodel. Pas als vergunningen kunnen worden verleend. Pas als de markt meebeweegt. In 2028, 2033 en 2038 wordt dit geëvalueerd. En pas dan de volgende stap.

Op papier is dat winst. De wetgever erkent dat een boer geen extra ruimte, koeborstel of kraamhok kan financieren als de bank niet wil, de overheid geen vergunning afgeeft en de supermarkt geen cent extra biedt. Dat klinkt als zorgvuldig beleid.

Maar als je goed leest, zie je dat die rem minder hard is dan hij oogt. Een convenant is namelijk een afspraak tussen partijen, geen wet. En voor de regels die het eerst ingaan – in 2027 en 2030 – staat zo'n rem niet in de AMvB zelf. Pas voor de stappen richting de jaren 2035 en 2040 is er een extra knop waarmee de overheid de invoering kan uitstellen.

Daarmee ligt het dilemma volledig op het bord van de agrarisch ondernemer. Wie nu investeert, loopt het risico straks achter de feiten aan te lopen. Wie wacht, riskeert dat alles tegelijk komt: regels die wel ingaan, een bank die geen krediet meer geeft op een verouderde stal en een overheid die niet vergunt. Een stal staat zomaar tientallen jaren. Een verkeerd moment kan een ondernemer lang achtervolgen.

Naar mijn gevoel zijn veel veehouders nog niet echt met dit onderwerp bezig. Op zich kan ik me dat voorstellen. Er zijn al genoeg andere dingen om je druk over te maken en die ook nog eens op kortere termijn spelen. Toch denk ik dat het goed is deze nieuwe regels in de gaten te houden, zeker als je van plan bent uit te breiden of nieuw te bouwen. Praat er bijtijds over met je adviseur, accountant of bank.