Rabobank: tuinbouw houdt stand in grillige markt

De barometer is op een schaal van 1 tot 10 een inschatting van accountmanagers van Rabobank over de financiële ontwikkeling in de tuinbouw. Volgens de bank zet de prijsvorming in glasgroenten momenteel ondernemers in deze sector op scherp. De prijzen zijn wisselvallig.

Zo begonnen komkommertelers het seizoen met goede prijzen door misoogsten in Zuid-Europa, maar sinds april vallen de prijzen terug. Ook paprikatelers kenden een goede start. Voor tomaten geldt dat de resultaten uiteenlopen per type. Voor wat betreft de sierteelt meldt Rabobank dat het beeld voor snijbloemen positiever is. Chrysant, gerbera en lelie brengen prijzen op die boven de kostprijs liggen. De aanvoer wordt beperkt door minder luchtvracht uit Afrika.

Potplantensector onder druk

Verder staat de potplantensector onder druk. Volgens de bank wordt standaard phalaenopsis (orchidee) voor retail en weinig onderscheidende bladplanten vaak rond kostprijsniveau verkocht. In de vollegrondsgroenten is de stemming duidelijk minder vanwege matige prijzen, hogere diesel- en kunstmestkosten en onzekerheid over het wegvallen van gewasbeschermingsmiddelen. Fruittelers hebben vergelijkbare zorgen, met nog veel fruit van oogst 2025 in de markt.

Lees ook: Toekomst paprikatelers is rooskleuriger dan het verleden

Volgens Rabobank zorgt energie in de glastuinbouw voor kansen én risico’s. Bedrijven met gunstige contracten of mogelijkheden om stroom aan het net te leveren, kunnen profiteren van prijsschommelingen. Voor andere bedrijven, vooral in de bloementeelt onder glas, werken hogere energieprijzen door in de kostprijs.

Verder wijst de bank op een uitdaging in de afzet van bloemen en planten. In acht Noordwest-Europese markten stegen de consumentenbestedingen aan snijbloemen tussen 2019 en 2025 van 6,9 miljard naar 7,15 miljard euro. Gecorrigeerd voor inflatie betekent dit een volumedaling van ruim 16 procent. Bij kamerplanten steeg de omzet van 4,2 miljard naar 5 miljard euro. Naar schatting bleef het volume gelijk.

Promotie nodig

Deze ontwikkelingen maken volgens Rabobank promotie nodig. De markt groeit wel in waarde, maar niet vanzelf in aantallen verkochte stelen en planten. ‘In een tijd waarin consumenten op de prijs letten, moeten kwaliteit, duurzaamheid en beleving de aankoopbereidheid ondersteunen.’

In de update gaat de bank ook in op energie. Voor wat betreft dit onderwerp zijn de afgelopen vijftien jaar veel stappen gezet. De omschakeling naar ledbelichting is snel verlopen. Van ongeveer 4.900 hectare glastuinbouwareaal werkt naar schatting 3.700 hectare met full led of hybride led. Goed voor een aandeel van 75 procent. Nieuwe installaties worden vrijwel altijd met led uitgerust.

Meer sturingsmogelijkheden

Voordeel van led is dat dergelijke systemen het energieverbruik en de CO2-uitstoot verlagen en het telers meer sturingsmogelijkheden geeft. Toch verwacht Rabobank dat deze route de komende jaren minder extra winst gaat opleveren, omdat de grootste slagen al zijn gemaakt.

Voor gewassen als tomaat, aardbei, gerbera en nieuwe rozenteeltinstallaties geldt dat led inmiddels de norm is. Bij paprika en een deel van de rozenteelt houden glastuinders soms vast aan klassieke High Pressure Sodium (HPS)-lampen vanwege de warmtebehoefte. Netcongestie en veranderende tarieven voor warmtekrachtkoppelingsinstallaties kunnen de omschakeling versnellen, constateert Rabobank.