Beurs Zuid doet oproep aan telers: deel vaker prijsinformatie

Hoe meer gegevens informanten ontvangen, hoe scherper het beeld van de markt wordt. En dat helpt telers uiteindelijk bij het bepalen van hun eigen verkoopmoment. ‘Alle informanten geven aan graag meer informatie te krijgen’, vertelt gespreksleider Meeuw de Bruijn van Beurs Zuid.

Volgens De Bruijn is die informatie cruciaal om tot een betrouwbare notering te komen. ‘Ik sta absoluut veel sterker om te noteren als ik transacties ontvang die ik kan controleren.’

De regionale landbouwbeurs kent een lange geschiedenis. Jarenlang stond de organisatie bekend als Beurs Goes. Die naam verwees naar de Zeeuwse stad waar de noteringen hun oorsprong vonden. Sinds vorig jaar is de beurs verbreed en gaat de organisatie verder onder de naam Beurs Zuid.

Die naamsverandering hangt ook samen met de aansluiting van belangenvereniging LLTB. Waar de beurs voorheen vooral het werkgebied van ZLTO bestreek, omvat de notering nu het hele zuiden van Nederland.

Dit betekent dat prijsinformatie uit een groter gebied wordt verzameld en verwerkt. ‘Hoe groter het gebied waarover je noteert, hoe betrouwbaarder de prijsstelling wordt’, schetst De Bruijne.

Zichtbaarheid

De uitbreiding naar heel Zuid-Nederland zorgt er bovendien voor dat marktontwikkelingen beter zichtbaar worden. ‘Wanneer aardappelen in Limburg voor een andere prijs worden verhandeld dan in bijvoorbeeld Zeeland, dan was dat in het verleden niet goed zichtbaar. Nu zie je het terug in de informatie die wij verzamelen’, licht De Bruijne de verandering toe.

De noteringen van Beurs Zuid fungeren voor veel telers als een kompas in de markt. Ze geven een indicatie van het prijsniveau waarop transacties plaatsvinden en ze helpen telers om hun eigen positie beter te bepalen. ‘Het is een referentiekader’, geeft De Bruijne aan. ‘Wanneer je als teler bijvoorbeeld met een partij aardappelen zit en er een handelaar langskomt, kun je nu goed zien op welk niveau zaken worden gedaan.’

Dit inzicht kan helpen bij de onderhandelingen. Wanneer een handelaar een prijs biedt die duidelijk onder het beursniveau ligt, heeft een teler een extra argument om daarover in gesprek te gaan. De beurs fungeert daarmee als een soort thermometer.

Bekijk de actuele prijzen van aardappelen, pootgoed, uien, peen en granen op onze marktpagina’s

Volgens De Bruijne kan het systeem echter alleen goed werken als er voldoende informatie beschikbaar is. Dat is eigenlijk het belangrijkste’, stelt de gespreksleider. En juist daar ligt volgens hem dan ook nog een uitdaging. ‘Veel telers delen hun transacties nog niet actief met informanten, terwijl die informatie juist de basis vormt voor de noteringen. Hoe meer informatie wij krijgen, hoe beter de prijsstelling.’

Ook bestuurder Hendrik Jan ten Cate van belangenbehartiger ZLTO benadrukt het belang van die informatievoorziening. ‘Het informeren van leden over gedane transacties is heel belangrijk. Voor boeren en tuinders is het immers lastig om te achterhalen wat de marktprijs precies is’, weet Ten Cate.

Volgens de bestuurder helpt een goede beursnotering om daar meer duidelijkheid in te krijgen. ‘Je bent als teler slechts een deel van het jaar actief aan het handelen. Op het moment dat je een transactie wilt doen, is het goed om te weten wat de markt in de afgelopen weken heeft gedaan.’

Tekst gaat verder onder kader.

Noteringen van Beurs Zuid komen niet zomaar tot stand
De noteringen van Beurs Zuid vallen niet uit de lucht. Ze zijn het resultaat van een zorgvuldig proces waarin informanten, een noteringscommissie en diverse marktpartijen een beeld van de markt geven. De basis voor de noteringen wordt gelegd door een groep van circa twintig vaste informanten. Dit zijn voornamelijk telers uit verschillende regio’s in het zuiden van Nederland.

De toetreding van belangenvereniging LLTB heeft het aantal informanten doen oplopen naar die ruim twintig personen. Zij verzamelen prijsinformatie uit de praktijk en geven dit door aan de beursorganisatie. ‘De informanten in ons netwerk geven door wat er in de afgelopen week is verhandeld’, legt coördinator Meeuw de Bruijne uit. ‘Het kan hierbij gaan om eigen transacties, maar ook om informatie die zij ophalen bij collega-telers in hun omgeving.’

Een informant kan dus zeggen een product te hebben verkocht tegen een bepaalde prijs of informatie hebben opgehaald bij een buurman of collega-teler over een verkocht product. Elke maandag vindt een overleg plaats waarin deze informatie wordt verzameld. Tijdens dit informantenoverleg bespreken de deelnemers welke transacties er zijn gedaan.

Om bovenstaande te realiseren, is wel voldoende informatie nodig. ‘Je kunt alleen een goede notering maken wanneer je over voldoende gegevens beschikt’, benadrukt Ten Cate. ‘Hoe meer betrouwbare informatie wij hebben, hoe reëler de prijs wordt die uiteindelijk op de beurs tot stand komt.’

Toen de LLTB zich vorig jaar aansloot bij de landbouwbeurs, benadrukte bestuurder Peter van Dijck al het belang van goede samenwerking voor alle telers in het zuiden van Nederland. ‘Samen kunnen we voor het LLTB- en ZLTO-gebied een nog stevigere basis voor de beurs leggen.’

Dat is in het belang van alle leden, benadrukt Van Dijck. ‘Door kennis, signalen uit de praktijk en marktinformatie te bundelen, vergroten we de betrouwbaarheid en relevantie van de beurs voor ondernemers in het zuiden van Nederland.’

Transparante markt

Voor beide belangenverenigingen is het doel hetzelfde. Van Dijck: ‘We streven naar een transparante markt, waarin boeren en tuinders beter inzicht hebben in de prijzen die worden betaald voor hun producten. En daarvoor blijft één ding absoluut onmisbaar: actuele informatie uit de dagelijkse praktijk.’

Gespreksleider De Bruijne concludeert: ‘Het geheel kun je misschien wel het beste vergelijken met een puzzel. Ieder stukje informatie helpt dan om het complete beeld te vormen. Hoe meer stukjes er beschikbaar zijn, hoe duidelijker de markt zich aftekent.’

Informatie over transacties moet controleerbaar zijn
Iedere maandag vindt een informatenoverleg plaats waarin de opgehaalde informatie wordt gedeeld. De noteringscommissie van Beurs Zuid bundelt die gegevens. Belangrijk is dat de informatie controleerbaar is. ‘Alle transacties moeten verifieerbaar zijn’, stelt gespreksleider Meeuw de Bruijne. Als een prijs sterk afwijkt van het algemene beeld, dan kan die worden nagevraagd. Zo probeert de commissie een realistisch beeld van de markt te vormen.

Vervolgens bepalen de noteerders welke prijsbandbreedte representatief is voor de markt op dat moment. Voor aardappelen wordt die informatie ingebracht bij PotatoNL. Dit is de landelijke notering voor de aardappelmarkt. ’Wij leveren de telersinbreng namens Beurs Zuid, samen met Landbouwbeurs Noord- en Centraal-Nederland (LNCN). In combinatie met de inbreng van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie (VAVI) en de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) wordt dan een landelijke notering vastgesteld.’

Ook voor andere producten, zoals uien en fourage, komt een notering tot stand binnen Beurs Zuid. Daarbij overleggen telers en handelaren met elkaar over de marktsituatie.