'Emotie van achterban vertalen naar werkbaar beleid geeft energie'

Ondanks het mooie weer is het eind maart vrij rustig met het voorjaarswerk op het akkerbouwbedrijf van Brenda Timmerman in het Drentse Roswinkel, dat zij samen met haar man Arjan runt. 'We zijn al wel uien aan het zaaien en daarnaast doen we wat grondbewerking. Verder is het behoorlijk nat op het land. We hebben tijd genoeg, de lente is net begonnen.'

De angst is of de beerput nu opengaat en er nog meer nieuwe fysio's van wratziekte komen

Brenda Timmerman, bestuurder LTO-vakgroep Akkerbouw

Hoe bevalt het om bestuurder te zijn van de vakgroep?

'Ik vind het superleuk. In mijn vorige functie bij proefboerderij Valthermond was mijn inzet vooral regionaal. Nu zit ik veel dichter op het landelijk beleid en kan ik voor mijn gevoel meer invloed uitoefenen. Het lastige van besturen is dat je vaak niet aan de achterban kunt laten zien wat het beginpunt is geweest. Het enige dat naar buiten komt, is het lobby-resultaat. Daar zit altijd een 'verlies' in voor de sector. Het helpt wel dat je achteraf kunt uitleggen hoe het zat en waar je vandaan komt.'

'Als een teler tegenover mij komt te staan, het niet eens is met het lobbyresultaat en vindt dat het helemaal anders moet, dan ga ik graag de discussie aan. Ik vind die pure emotie van onze achterban heel mooi. Die emotie probeer ik te vertalen naar werkbaar beleid. Dat geeft mij energie.'

Wat is uw belangrijkste speerpunt in de komende periode?

'Specifiek voor Noordoost-Nederland kampen we met de problematiek rondom wratziekte. Een goede aanpak om de impact van nieuwe fysio's te beperken is cruciaal. Een teler kan dat absoluut niet alleen oplossen, behalve de bekende hygiënemaatregelen nemen.'

'De angst is ook of de beerput nu opengaat en er nog meer nieuwe fysio's komen. Dat is niet te voorspellen. Onlangs is ontdekt dat wratziekte al vindbaar is terwijl het onzichtbaar is. We dachten altijd dat er een wratje op de knol moest zitten, maar dat is niet zo. Ik pleit voor een vervolg op de publiek-private samenwerking (PPS) Grip op Wratziekte. We moeten mogelijkheden zoeken om wratziekte het hoofd te bieden. Onze rol is onder meer het inbrengen van goede onderzoeksvragen.'

Timmerman vertegenwoordigt in de vakgroep de leden-akkerbouwers uit Noord- en Oost-Nederland. Haar oproep is om contact met haar op te nemen als er iets is. Ze geeft aan munitie nodig te hebben om op te komen voor de belangen. Ze zit ook in de vakgroep om landelijke dossiers bij de kop te pakken.

Welke dossiers vragen momenteel aandacht?

'Het concept van het achtste actieprogramma Nitraatrichtlijn moet er met stoom en kokend water voor de zomer liggen. Ik vrees dat het te kort dag is om een werkbaar programma te krijgen. Het is jammer dat het concept van eind 2025 van tafel is geveegd. De nieuwe plannen lijken stringenter te worden. Er wordt zelfs nagedacht over teeltverboden – zoals aangekondigd in het zevende actieprogramma – als de waterkwaliteit onvoldoende verbetert. Daar moeten we vanaf.'

'Anderzijds: we willen allemaal kwalitatief en voldoende water beschikbaar houden. Als een werkbaar actieprogramma daaraan bijdraagt, dan kunnen we daar alleen maar content mee zijn. Doelsturing moet een belangrijk onderdeel worden van het actieprogramma. Met metingen kunnen we zaken hard maken en verantwoordelijkheid nemen.'

'Om invloed uit te oefenen op de invulling hebben we meerdere werkgroepen ingericht met een goede ruggespraak vanuit de regio's. Wekelijks hebben we overleg. Het is zo al juli. De beuk moet erin. Dat is wel spannend.'

Komende zomer moet ook een convenant gewasbescherming zijn gerealiseerd.

'Klopt. En dat is tot dusver nog weinig concreet. Het is een goede zaak dat wij dit samen met BO Akkerbouw oppakken. Wij zitten als vakgroep met een viertal zetels in het bestuur van BO Akkerbouw, waardoor we de inbreng van onze leden goed kunnen meenemen. Het wordt een zware kluif om het convenant bindend te krijgen, maar ik denk wel dat we er allemaal baat bij hebben om zaken goed met elkaar af te spreken.'

'Slechter dan nu kan niet. Kijk naar zonering. In verschillende gemeenten gelden diverse regels voor bijvoorbeeld de spuitzone. Dat moet landelijk gelijk worden en bindend zijn. Het zogenoemde postcodebeleid is onwerkbaar.'

Hoe ziet u de verdere ontwikkeling van de sector?

'Ik hoop dat de wal het schip heeft gekeerd, gezien de huidige onbalans tussen kosten en opbrengst. Je ziet het bijvoorbeeld met aardappelen; in Nederland hebben we een dusdanig hoge kostprijs dat we niet meer concurrerend zijn met andere landen. Tegelijkertijd is het aanbod veel te groot en dat drukt hard op de prijs. Zonder de inzet van alle partijen zal dit niet zomaar veranderen, terwijl dit voor een toekomstbestendige teelt wel nodig is.'

'Daarnaast denk ik dat de waardering voor onze sector weer terugkomt en dat wordt gezien hoe goed en veilig wij hier voedsel produceren. Daar helpt de huidige onrust elders in de wereld aan mee. Verder verwacht ik dat in de toekomst nog meer ondernemerschap van boeren en telers wordt gevraagd om voldoende bestaansrecht te hebben.'

Hoe bedoelt u dat?

'We hebben een beroep waarbij we zichtbaar zijn. Aanpassen aan de wensen van de maatschappij is cruciaal. Zet even de veldspuit stil als er een fietser langskomt. We gebruiken alleen maar veilige middelen, maar dat kan een burger aan de buitenkant niet zien.'

'Het is belangrijk om transparant te zijn over je bedrijfsvoering. Mijn man en ik praten daar ook over met onze medewerkers. Je moet ongemakkelijkheden voorkomen en een manier vinden om zo goed mogelijk om te gaan met wat de maatschappij van ons vraagt. Zo oogsten wij waardering voor onze sector. Dat is alleen maar positief.'